Gereformeerde Gemeenten

Rido91
Berichten: 579
Lid geworden op: 07 aug 2019, 17:52

Re: Gereformeerde Gemeenten

Bericht door Rido91 »

Johann Gottfried Walther schreef: Gisteren, 15:20 Is dat niet hypocriet je vind vervloekte afgoderij,
Maar meer dan 150 leringen en mensen die dat geloven die door de RKK worden vervloekt/geëxcommuniceerd worden daar heb je geen probleem mee?

Of denk je dat Bodar die vervloekingen niet onderschrijft?
Ik kwam onderstaand artikel tegen.
https://www.rd.nl/artikel/543046-eijk-l ... van-kracht Hierin zegt kardinaal van Eijk het volgende:
Als iemand het geloof van de kerk in de eucharistie niet deelt, dan kan hij die ook niet ontvangen. De vervloeking of ban betekent in feite dat je buitengesloten bent van het ontvangen van de sacramenten, en dat geldt in die zin nog steeds(...) De vervloekingen van Trente moet je dan ook niet zo opvatten dat iemand voor eeuwig door God is vervloekt. Het oordeel is aan God; dat kan en mag je als mens niet vellen.”
Het woord vervloeken heeft in onze ogen waarschijnlijk ook wel een wat zwaardere lading dan wat hiermee kerkelijk wordt bedoeld (in deze tijd).

Bovendien is het niet zo dat alleen de Rooms-Katholieke Kerk mensen van de sacramenten uitsluit. Er zijn bijvoorbeeld ook in de Gereformeerde Gemeenten mensen geweest die vanuit het Woord dwalingen in de kerk/leer aanwezen en daarom niet aan het Avondmaal mochten deelnemen, of achteraf bezoek van de kerkenraad kregen hoe zij het in hun hoofd haalden om deel te nemen aan het Avondmaal omdat hun bekering afweek van het voorgeschreven schema. In dat licht vind ik het wat vreemd om de Rooms-Katholieke Kerk hier iets te verwijten wat in de eigen reformatorische traditie ook voorkomt.
Online
Groepscirkel
Berichten: 936
Lid geworden op: 10 okt 2025, 08:04

Re: Gereformeerde Gemeenten

Bericht door Groepscirkel »

Rido91 schreef: Gisteren, 17:58
Johann Gottfried Walther schreef: Gisteren, 15:20 Is dat niet hypocriet je vind vervloekte afgoderij,
Maar meer dan 150 leringen en mensen die dat geloven die door de RKK worden vervloekt/geëxcommuniceerd worden daar heb je geen probleem mee?

Of denk je dat Bodar die vervloekingen niet onderschrijft?
Ik kwam onderstaand artikel tegen.
https://www.rd.nl/artikel/543046-eijk-l ... van-kracht Hierin zegt kardinaal van Eijk het volgende:
Als iemand het geloof van de kerk in de eucharistie niet deelt, dan kan hij die ook niet ontvangen. De vervloeking of ban betekent in feite dat je buitengesloten bent van het ontvangen van de sacramenten, en dat geldt in die zin nog steeds(...) De vervloekingen van Trente moet je dan ook niet zo opvatten dat iemand voor eeuwig door God is vervloekt. Het oordeel is aan God; dat kan en mag je als mens niet vellen.”
Het woord vervloeken heeft in onze ogen waarschijnlijk ook wel een wat zwaardere lading dan wat hiermee kerkelijk wordt bedoeld (in deze tijd).

Bovendien is het niet zo dat alleen de Rooms-Katholieke Kerk mensen van de sacramenten uitsluit. Er zijn bijvoorbeeld ook in de Gereformeerde Gemeenten mensen geweest die vanuit het Woord dwalingen in de kerk/leer aanwezen en daarom niet aan het Avondmaal mochten deelnemen, of achteraf bezoek van de kerkenraad kregen hoe zij het in hun hoofd haalden om deel te nemen aan het Avondmaal omdat hun bekering afweek van het voorgeschreven schema. In dat licht vind ik het wat vreemd om de Rooms-Katholieke Kerk hier iets te verwijten wat in de eigen reformatorische traditie ook voorkomt.
De vervloekingen van de RKK zijn onvergelijkbaar met de bijbelse tucht. De anathema's zijn niet herroepen, maar worden sinds de jaren '60 wat gemasseerd, want het klinkt niet lekker voor de nieuwe oecumenische insteek van de RKK.

Met je eens dat in de reformatorische kerken ook fouten gemaakt worden met de tucht en dat sommige kerkelijke besluiten kwalijk zijn.
JoP
Berichten: 24
Lid geworden op: 10 okt 2022, 17:30

Re: Gereformeerde Gemeenten

Bericht door JoP »

Johann Gottfried Walther schreef: Gisteren, 17:50
JoP schreef: Gisteren, 17:04 Overigens lijkt vraag en antwoord 80 niet van de auteurs van de HC afkomstig te zijn
Zeker, wel in 1563 toegevoegd als reactie op Trente,
op advies van Olevianus. Waarschijnlijk ook door hem opgesteld.
Laten we het erop houden dat het theoretisch mogelijk is, maar historisch onwaarschijnlijk.
Gebruikersavatar
Johann Gottfried Walther
Berichten: 5798
Lid geworden op: 05 feb 2008, 15:49

Re: Gereformeerde Gemeenten

Bericht door Johann Gottfried Walther »

JoP schreef: Gisteren, 18:51
Johann Gottfried Walther schreef: Gisteren, 17:50
JoP schreef: Gisteren, 17:04 Overigens lijkt vraag en antwoord 80 niet van de auteurs van de HC afkomstig te zijn
Zeker, wel in 1563 toegevoegd als reactie op Trente,
op advies van Olevianus. Waarschijnlijk ook door hem opgesteld.
Laten we het erop houden dat het theoretisch mogelijk is, maar historisch onwaarschijnlijk.
Hoezo onwaarschijnlijk? Er is een advies van Olevianus aan Frederik van de Palts bekend waarin hij adviseert om vraag 80 toe te voegen aan de nieuwe editie van de HC. Waaruit blijkt dat dit niet klopt? Olevianus deed de revisie van de HC.
"Zie, de Heere is gekomen met Zijn vele duizenden heiligen, om gericht te houden tegen allen, en te straffen alle goddelozen onder hen, vanwege al hun goddeloze werken, die zij goddelooslijk gedaan hebben, en vanwege alle harde woorden, die de goddeloze zondaars tegen Hem gesproken hebben"
MGG
Berichten: 7389
Lid geworden op: 30 jul 2022, 22:05
Locatie: Mgg2023rf@gmail.com

Re: Gereformeerde Gemeenten

Bericht door MGG »

JanRap schreef: Gisteren, 11:32
Ad Anker schreef: 06 aug 2026, 16:47
Forummer schreef: 06 aug 2026, 15:45 Dat hoef je niet perse uit te leggen maar het komt op mij over alsof je je een beetje ongelukkig voelt met het feit dat ik je bijviel.
Ik denk inderdaad dat je hierin gelijk heb. Omdat ik van mening ben dat zij die kerkelijk een andere weg zijn gegaan uiterst terughoudend moeten zijn in stellig te vertellen wat bij de kerk van afkomst mis gaat.
@ AdAnker, Ik ben het met u eens, al vermoed ik dat u ook mij in het vizier hebt. Maar anderzijds: als je uit een denominatie weg ben zie je soms zo maar ineens scherper waar het aan schort.
Om er vervolgens achter te komen dat er in de nieuwgekozen denominatie nog meer aan schort.
Al vind ik wel dat je als je dat in liefde probeert te doen, beslist mag aanwijzen als er niet naar Schrift en belijdenis wordt gepreekt. En nog even geduld met me: Hoe heeft ds. Kersten, die een poosje onderwijzer was op een gereformeerde school niet geschamperd over de Gereformeerde Kerken? Hoe heeft hij niet een predikant omaard die in facetten van zijn leer volboed Kuyperiaans was? En hoe werden HSV gebruikers weggezet in de laatstgehouden synode van de GG? Er werden dan wel geen lelijke woorden gesproken maar de HSV werd eenvoudig doodgezwegen. En de SV werd gebombardeerd tot kerkelijk goedgekeurde enige juiste vertaling. ( over Rome gsproken, dat deed Rome met de Vulgaat, zie Leidse Synopsis) Ik voel me volledig afgeschreven omdat we in onze PKN gemeente kozen voor de HSV. Zou ook hier enige terughoudendheid niet op z'n plaats geweest zijn bij de GG synode?
Je lange tenen intrekken is soms een prima keus.
DDD
Berichten: 35896
Lid geworden op: 11 jul 2012, 17:48

Re: Gereformeerde Gemeenten

Bericht door DDD »

Groepscirkel schreef:
Rido91 schreef: Gisteren, 17:58
Johann Gottfried Walther schreef: Gisteren, 15:20 Is dat niet hypocriet je vind vervloekte afgoderij,
Maar meer dan 150 leringen en mensen die dat geloven die door de RKK worden vervloekt/geëxcommuniceerd worden daar heb je geen probleem mee?

Of denk je dat Bodar die vervloekingen niet onderschrijft?
Ik kwam onderstaand artikel tegen.
https://www.rd.nl/artikel/543046-eijk-l ... van-kracht Hierin zegt kardinaal van Eijk het volgende:
Als iemand het geloof van de kerk in de eucharistie niet deelt, dan kan hij die ook niet ontvangen. De vervloeking of ban betekent in feite dat je buitengesloten bent van het ontvangen van de sacramenten, en dat geldt in die zin nog steeds(...) De vervloekingen van Trente moet je dan ook niet zo opvatten dat iemand voor eeuwig door God is vervloekt. Het oordeel is aan God; dat kan en mag je als mens niet vellen.”
Het woord vervloeken heeft in onze ogen waarschijnlijk ook wel een wat zwaardere lading dan wat hiermee kerkelijk wordt bedoeld (in deze tijd).

Bovendien is het niet zo dat alleen de Rooms-Katholieke Kerk mensen van de sacramenten uitsluit. Er zijn bijvoorbeeld ook in de Gereformeerde Gemeenten mensen geweest die vanuit het Woord dwalingen in de kerk/leer aanwezen en daarom niet aan het Avondmaal mochten deelnemen, of achteraf bezoek van de kerkenraad kregen hoe zij het in hun hoofd haalden om deel te nemen aan het Avondmaal omdat hun bekering afweek van het voorgeschreven schema. In dat licht vind ik het wat vreemd om de Rooms-Katholieke Kerk hier iets te verwijten wat in de eigen reformatorische traditie ook voorkomt.
De vervloekingen van de RKK zijn onvergelijkbaar met de bijbelse tucht. De anathema's zijn niet herroepen, maar worden sinds de jaren '60 wat gemasseerd, want het klinkt niet lekker voor de nieuwe oecumenische insteek van de RKK.

Met je eens dat in de reformatorische kerken ook fouten gemaakt worden met de tucht en dat sommige kerkelijke besluiten kwalijk zijn.
Waarom onvergelijkbaar?
Online
Groepscirkel
Berichten: 936
Lid geworden op: 10 okt 2025, 08:04

Re: Gereformeerde Gemeenten

Bericht door Groepscirkel »

Johann Gottfried Walther schreef: Gisteren, 19:11
JoP schreef: Gisteren, 18:51
Johann Gottfried Walther schreef: Gisteren, 17:50
JoP schreef: Gisteren, 17:04 Overigens lijkt vraag en antwoord 80 niet van de auteurs van de HC afkomstig te zijn
Zeker, wel in 1563 toegevoegd als reactie op Trente,
op advies van Olevianus. Waarschijnlijk ook door hem opgesteld.
Laten we het erop houden dat het theoretisch mogelijk is, maar historisch onwaarschijnlijk.
Hoezo onwaarschijnlijk? Er is een advies van Olevianus aan Frederik van de Palts bekend waarin hij adviseert om vraag 80 toe te voegen aan de nieuwe editie van de HC. Waaruit blijkt dat dit niet klopt? Olevianus deed de revisie van de HC.
In oktober 1551 was de transsubstantiatieleer door Trente al aangenomen. De HC verscheen in 1562 en werd begin 1563 goedgekeurd door Heidelbergse synode. In de loop van 1563 werd vraag 80 toegevoegd, die zich dus niet zo zeer tegen de transsubstantiatieleer keert. De oorzaak waarom vraag 80 is ingelast ligt in de vervloekingen die Trente op 17 september 1562 uitsprak, zoals: "Indien iemand beweert dat de mis geen verzoeningsoffer is, die zij vervloekt." In die tijd duurde het soms lang voordat uitspraken gepubliceerd werden, laat staan in protestantse handen kwam. De inlassing van vraag 80 is historisch dus niet onwaarschijnlijk, maar zo goed als zeker: theoretisch en kerkhistorisch.
Laatst gewijzigd door Groepscirkel op 07 aug 2026, 21:08, 1 keer totaal gewijzigd.
Online
Groepscirkel
Berichten: 936
Lid geworden op: 10 okt 2025, 08:04

Re: Gereformeerde Gemeenten

Bericht door Groepscirkel »

DDD schreef: Gisteren, 20:36
Groepscirkel schreef:De vervloekingen van de RKK zijn onvergelijkbaar met de bijbelse tucht. De anathema's zijn niet herroepen, maar worden sinds de jaren '60 wat gemasseerd, want het klinkt niet lekker voor de nieuwe oecumenische insteek van de RKK.

Met je eens dat in de reformatorische kerken ook fouten gemaakt worden met de tucht en dat sommige kerkelijke besluiten kwalijk zijn.
Waarom onvergelijkbaar?
Leerstellige vloek versus medische correctie. In reikwijdte staat een universeel geldende vervloeking over een leerstelling of allen die deze leerstelling aanhangen tegenover de lokale en persoonlijke tucht. Bijbelse tucht is gericht op herstel van de zondaar, een anathema geeft de grens van de leer aan en de bijbehorende gevolgen bij overtreding. Tucht hoort gericht te zijn op herstel, terugkeer, bekering, verzoening.

In de praktijk komt het helaas voor dat bijbelse tucht wordt misbruikt en als machtsmiddel wordt ingezet. In dat geval hanteert een gereformeerde kerkenraad het middel kwalijk.
DDD
Berichten: 35896
Lid geworden op: 11 jul 2012, 17:48

Re: Gereformeerde Gemeenten

Bericht door DDD »

Groepscirkel schreef: Gisteren, 21:08
DDD schreef: Gisteren, 20:36
Groepscirkel schreef:De vervloekingen van de RKK zijn onvergelijkbaar met de bijbelse tucht. De anathema's zijn niet herroepen, maar worden sinds de jaren '60 wat gemasseerd, want het klinkt niet lekker voor de nieuwe oecumenische insteek van de RKK.

Met je eens dat in de reformatorische kerken ook fouten gemaakt worden met de tucht en dat sommige kerkelijke besluiten kwalijk zijn.
Waarom onvergelijkbaar?
Leerstellige vloek versus medische correctie. In reikwijdte staat een universeel geldende vervloeking over een leerstelling of allen die deze leerstelling aanhangen tegenover de lokale en persoonlijke tucht. Bijbelse tucht is gericht op herstel van de zondaar, een anathema geeft de grens van de leer aan en de bijbehorende gevolgen bij overtreding. Tucht hoort gericht te zijn op herstel, terugkeer, bekering, verzoening.

In de praktijk komt het helaas voor dat bijbelse tucht wordt misbruikt en als machtsmiddel wordt ingezet. In dat geval hanteert een gereformeerde kerkenraad het middel kwalijk.
Ik betwijfel of je op het punt van de leertucht nou zo'n groot onderscheid kunt maken. Maar goed.
MGG
Berichten: 7389
Lid geworden op: 30 jul 2022, 22:05
Locatie: Mgg2023rf@gmail.com

Re: Gereformeerde Gemeenten

Bericht door MGG »

Johann Gottfried Walther schreef: Gisteren, 15:20 Is dat niet hypocriet je vind vervloekte afgoderij,
Maar meer dan 150 leringen en mensen die dat geloven die door de RKK worden vervloekt/geëxcommuniceerd worden daar heb je geen probleem mee?

Of denk je dat Bodar die vervloekingen niet onderschrijft?
Ik lees net dat de HHG Leerdam een roomse kerk gaat gebruiken. Wie weet komt de pastoor wel luisteren hoe over deze HC zondag gepreekt wordt ;).
JanRap
Berichten: 818
Lid geworden op: 04 nov 2021, 22:04

Re: Gereformeerde Gemeenten

Bericht door JanRap »

MGG schreef: Gisteren, 19:49
JanRap schreef: Gisteren, 11:32
Ad Anker schreef: 06 aug 2026, 16:47
Forummer schreef: 06 aug 2026, 15:45 Dat hoef je niet perse uit te leggen maar het komt op mij over alsof je je een beetje ongelukkig voelt met het feit dat ik je bijviel.
Ik denk inderdaad dat je hierin gelijk heb. Omdat ik van mening ben dat zij die kerkelijk een andere weg zijn gegaan uiterst terughoudend moeten zijn in stellig te vertellen wat bij de kerk van afkomst mis gaat.
@ AdAnker, Ik ben het met u eens, al vermoed ik dat u ook mij in het vizier hebt. Maar anderzijds: als je uit een denominatie weg ben zie je soms zo maar ineens scherper waar het aan schort.
Om er vervolgens achter te komen dat er in de nieuwgekozen denominatie nog meer aan schort.
Al vind ik wel dat je als je dat in liefde probeert te doen, beslist mag aanwijzen als er niet naar Schrift en belijdenis wordt gepreekt. En nog even geduld met me: Hoe heeft ds. Kersten, die een poosje onderwijzer was op een gereformeerde school niet geschamperd over de Gereformeerde Kerken? Hoe heeft hij niet een predikant omaard die in facetten van zijn leer volboed Kuyperiaans was? En hoe werden HSV gebruikers weggezet in de laatstgehouden synode van de GG? Er werden dan wel geen lelijke woorden gesproken maar de HSV werd eenvoudig doodgezwegen. En de SV werd gebombardeerd tot kerkelijk goedgekeurde enige juiste vertaling. ( over Rome gsproken, dat deed Rome met de Vulgaat, zie Leidse Synopsis) Ik voel me volledig afgeschreven omdat we in onze PKN gemeente kozen voor de HSV. Zou ook hier enige terughoudendheid niet op z'n plaats geweest zijn bij de GG synode?
Je lange tenen intrekken is soms een prima keus.
@ MGG, Dank voor uw reactie. Er zit een kern van waarheid in. Maar anderzijds is het zo dat de Heere op alle woorden, harde woorden, ijdele ( lege, zinloze) woorden die we persoonlijk of kerkelijk geproken hebben, een keer terugkomt in ons leven. Zie Psalm 50 vers 21 SV Deze dingen doet gij, en Ik zwijg; gij meent dat Ik ten enenmale ben gelijk gij; Ik zal u straffen en zal het ordentelijk voor uw ogen stellen. U snapt dat ik daarmee niet u reactie bedoel.
MGG
Berichten: 7389
Lid geworden op: 30 jul 2022, 22:05
Locatie: Mgg2023rf@gmail.com

Re: Gereformeerde Gemeenten

Bericht door MGG »

JanRap schreef: Vandaag, 07:22
MGG schreef: Gisteren, 19:49
JanRap schreef: Gisteren, 11:32
Ad Anker schreef: 06 aug 2026, 16:47 Ik denk inderdaad dat je hierin gelijk heb. Omdat ik van mening ben dat zij die kerkelijk een andere weg zijn gegaan uiterst terughoudend moeten zijn in stellig te vertellen wat bij de kerk van afkomst mis gaat.
@ AdAnker, Ik ben het met u eens, al vermoed ik dat u ook mij in het vizier hebt. Maar anderzijds: als je uit een denominatie weg ben zie je soms zo maar ineens scherper waar het aan schort.
Om er vervolgens achter te komen dat er in de nieuwgekozen denominatie nog meer aan schort.
Al vind ik wel dat je als je dat in liefde probeert te doen, beslist mag aanwijzen als er niet naar Schrift en belijdenis wordt gepreekt. En nog even geduld met me: Hoe heeft ds. Kersten, die een poosje onderwijzer was op een gereformeerde school niet geschamperd over de Gereformeerde Kerken? Hoe heeft hij niet een predikant omaard die in facetten van zijn leer volboed Kuyperiaans was? En hoe werden HSV gebruikers weggezet in de laatstgehouden synode van de GG? Er werden dan wel geen lelijke woorden gesproken maar de HSV werd eenvoudig doodgezwegen. En de SV werd gebombardeerd tot kerkelijk goedgekeurde enige juiste vertaling. ( over Rome gsproken, dat deed Rome met de Vulgaat, zie Leidse Synopsis) Ik voel me volledig afgeschreven omdat we in onze PKN gemeente kozen voor de HSV. Zou ook hier enige terughoudendheid niet op z'n plaats geweest zijn bij de GG synode?
Je lange tenen intrekken is soms een prima keus.
@ MGG, Dank voor uw reactie. Er zit een kern van waarheid in. Maar anderzijds is het zo dat de Heere op alle woorden, harde woorden, ijdele ( lege, zinloze) woorden die we persoonlijk of kerkelijk geproken hebben, een keer terugkomt in ons leven. Zie Psalm 50 vers 21 SV Deze dingen doet gij, en Ik zwijg; gij meent dat Ik ten enenmale ben gelijk gij; Ik zal u straffen en zal het ordentelijk voor uw ogen stellen. U snapt dat ik daarmee niet u reactie bedoel.
Vind je, met de kennis van nu, dat Kersten inhoudelijk ongelijk had met zijn kritiek op de GK? Op Kersten is net als op ieder mens best wat aan te merken. Ik denk dat hij het wankele fundament van de GK goed doorzag.

Dat jij je kennelijk weggezet voelt omdat een synode van een andere kerk niets zegt over een specifieke Bijbelvertaling vind ik bijzonder. En dat je jezelf zelfs volledig afgeschreven voelt, vind ik eerlijk gezegd een nogal overtrokken en hypergevoelige reactie.
Gebruikersavatar
Ad Anker
Moderator
Berichten: 12157
Lid geworden op: 28 feb 2012, 11:11

Re: Gereformeerde Gemeenten

Bericht door Ad Anker »

MGG schreef: Vandaag, 07:46 En dat je jezelf zelfs volledig afgeschreven voelt, vind ik eerlijk gezegd een nogal overtrokken en hypergevoelige reactie.
Het is wel hoe het werkt en geeft aan wat het doet bij vertrekkers: Er kan een zichzelf versterkend mechanisme ontstaan: kritische geluiden worden genegeerd of gemarginaliseerd, waardoor mensen zich niet gehoord of gewenst voelen en uiteindelijk vertrekken. Hun vertrek bevestigt vervolgens bij de achterblijvers het beeld dat er met deze mensen iets mis is (zij kiezen bijvoorbeeld voor een Bijbelvertaling die niet zuiver is of hebben vragen bij de gergemonologische standenleer, om ontopic te blijven).
Het effect kan strategisch aandoen: kritische stemmen voelen zich niet gehoord, raken vervreemd en vertrekken, waarna hun vertrek het bestaande beeld over kritische mensen lijkt te bevestigen.
CvdW
Berichten: 3486
Lid geworden op: 23 mar 2015, 13:07

Re: Gereformeerde Gemeenten

Bericht door CvdW »

Ad Anker schreef: Vandaag, 08:20
MGG schreef: Vandaag, 07:46 En dat je jezelf zelfs volledig afgeschreven voelt, vind ik eerlijk gezegd een nogal overtrokken en hypergevoelige reactie.
Het is wel hoe het werkt en geeft aan wat het doet bij vertrekkers: Er kan een zichzelf versterkend mechanisme ontstaan: kritische geluiden worden genegeerd of gemarginaliseerd, waardoor mensen zich niet gehoord of gewenst voelen en uiteindelijk vertrekken. Hun vertrek bevestigt vervolgens bij de achterblijvers het beeld dat er met deze mensen iets mis is (zij kiezen bijvoorbeeld voor een Bijbelvertaling die niet zuiver is of hebben vragen bij de gergemonologische standenleer, om ontopic te blijven).
Het effect kan strategisch aandoen: kritische stemmen voelen zich niet gehoord, raken vervreemd en vertrekken, waarna hun vertrek het bestaande beeld over kritische mensen lijkt te bevestigen.
Is @MGG een ervaringsdeskundige aan de juiste kant van de tafel?
Gebruikersavatar
Posthoorn
Berichten: 8192
Lid geworden op: 04 dec 2008, 11:22

Re: Gereformeerde Gemeenten

Bericht door Posthoorn »

Johann Gottfried Walther schreef: Gisteren, 17:50
JoP schreef: Gisteren, 17:04 Overigens lijkt vraag en antwoord 80 niet van de auteurs van de HC afkomstig te zijn
Zeker, wel in 1563 toegevoegd als reactie op Trente,
op advies van Olevianus. Waarschijnlijk ook door hem opgesteld.
Werd toegevoegd op verzoek van Frederik III toegevoegd.
Plaats reactie