Letterlijke Schriftexegese.

[Afgewezen]

Nog een tip: C. van der Waal - Wat staat er eigenlijk?, hoofdstuk XI ('Hagar en de os - Over vergeestelijking). Strekking: alleen allegoriseren wanneer de Bijbel dit doet.

Dat boek zal wel niet meer te krijgen zijn, denk ik. Overigens een interessante exegeet, dr. C. van der Waal.

[memento]

Is natuurlijk goedkoop en niet waar. Jij kijkt alleen naar de letterlijke uitleg van de tekst, in de (O)GG(iN) naar de letterlijke én de bevindelijke. Dat noem je een schriftuurlijk-bevindelijke prediking en moet je niet afdoen dat ze het geesteloos achten als ze ook iets meer zien in een tekst dan jij. Men heeft niet alleen oog voor het bevindelijke, ook voor het schriftuurlijke. Vandaar dat je geen enkele predikant kunt noemen uit de (O)GG(iN) die er zo over denkt zoals jij over hen schrijft. Schrijf het dan ook niet, want zo worden velen door jou op het verkeerde spoor gezet.

Het probleem is niet dat er gesproken wordt over de bevindelijke uitleg van de tekst, maar dat die bevindelijke uitleg helemaal niet in de tekst zit. De visie die ik hier probeer te presenteren is die van Calvijn en de Reformatie (en de meerderheid van de Bijbel-getrouwe predikanten/theologen wereldwijd). Het zou toch erg zijn, als we die vandaag de dag binnen onze gezindte maar te oppervlakkig, te geesteloos en te onbevindelijk zouden vinden. Ik zie dat als een het beter willen weten dan God...

Voor alle duidelijkheid: Het probleem is niet een bevindelijke prediking. De Bijbel geeft in de psalmen en bv de Romeinenbrief genoeg stof tot bevindelijk (s)preken. Maar we moeten niet gaan vergeestelijken wat daar geen enkele aanleiding toe geeft (bv Ruth, of nog erger: de zuilengangen van Bethesda). Wij moeten luisteren naar wat God ons te zeggen heeft, in plaats van dat wij met onze (bevindelijke) vooronderstellingen een tekst gaan mishandelen net zolang tot het lijkt te zeggen wat wij graag horen/preken. Zoiezo wordt het een levenloos gedoe, als je dat doet, want elke preek is voor 90% gelijk aan de vorige, en een geoefend luisteraar kan bij het lezen van het gedeelte van te voren al raden wat de tekst wordt, en hoe de uitleg gaat luiden. Terwijl als we nu eens werkelijk gaan lezen wat er staat, niet alles in ons standaard (bekerings)-schemaatje passen, dan zullen we steeds verrasd worden door de tekst. Opdat er oude en nieuwe dingen voortgebracht zullen worden.

Men leze een preek van Calvijn, Bullinger, Ursinus, Guide de Bres, etc als voorbeeld. Absoluut geen geesteloze preken! Maar toch bestaan ze voor een groot gedeelte uit de uitleg van de (letterlijke en enige) betekenis van de tekst. En toch hebben ze geen behoefte om te zoeken (net als de gnostiek) naar een hogere, verborgen en meer geestelijke lading. En toch: zeer geestelijke preken, waardoor velen gesticht en velen tot bekering gekomen zijn...

[memento]

Dus (het boek) Ruth is er geen spiegel en voorbeeld van hoe de heidenen tot de gemeenschap met Jezus Christus komen?

Het boek heeft meerdere thema's. Het hoofdthema is Noami, die zondigt door weg te gaan en zich in een heidens land te vestigen, en uiteindelijk beroofd van alles terugkeert. Je ziet ook het thema van de goedheid van Gods wet (en weg), waardoor Naomi (ondanks dat ze geen man en zonen had om geld in het laadje te brengen) niet hoeft om te komen, ondanks haar zonden.

In het licht van het NT is het hoofdthema nog wel het meest, dat Jezus een vrouw als Ruth in Zijn voorgeslacht wil opnemen. Het is een profetische voorzegging, die al iets laat zien van de uitgestrektheid van de Christus (heidenen en vrouwen horen erbij)

Het komen van Ruth tot de God van Israël is niet het hoofd-thema. Het gebeurt wel zeker, en wordt ook niet overgeslagen, maar de schrijver is er erg beknopt over. "Uw God is mijn God" is één van het weinige wat er over gezegd wordt.

Het hoofdthema van het boek is m.i. dus: God doet, ondanks menselijke eigenwijsheid, en ondanks menselijke zonden, toch goed, ondanks dat Hij de zonde ook niet ongestraft laat. Dit kan en moet natuurlijk dieper uitgewerkt worden, en moet ook van toepassingen voorzien worden. Maar om in het Ruth-verhaal de gangen en standen van Gods volk te zien, daar is m.i. geen enkele aanleiding toe vanuit de tekst, en als het gebeurt is het dus pure willekeur.

[Erasmiaan]

en een geoefend luisteraar kan bij het lezen van het gedeelte van te voren al raden wat de tekst wordt, en hoe de uitleg gaat luiden.

Dat is toch meestal zo? Voor kinderen is het allemaal nieuw maar volwassenen die onderwezen zijn in de geloofsleer weten toch wel wat er komt?

[Erasmiaan]

Dus (het boek) Ruth is er geen spiegel en voorbeeld van hoe de heidenen tot de gemeenschap met Jezus Christus komen?

Het boek heeft meerdere thema's. Het hoofdthema is Noami, die zondigt door weg te gaan en zich in een heidens land te vestigen, en uiteindelijk beroofd van alles terugkeert. Je ziet ook het thema van de goedheid van Gods wet (en weg), waardoor Naomi (ondanks dat ze geen man en zonen had om geld in het laadje te brengen) niet hoeft om te komen, ondanks haar zonden.

In het licht van het NT is het hoofdthema nog wel het meest, dat Jezus een vrouw als Ruth in Zijn voorgeslacht wil opnemen. Het is een profetische voorzegging, die al iets laat zien van de uitgestrektheid van de Christus (heidenen en vrouwen horen erbij)

Het komen van Ruth tot de God van Israël is niet het hoofd-thema. Het gebeurt wel zeker, en wordt ook niet overgeslagen, maar de schrijver is er erg beknopt over. "Uw God is mijn God" is één van het weinige wat er over gezegd wordt.

Het hoofdthema van het boek is m.i. dus: God doet, ondanks menselijke eigenwijsheid, en ondanks menselijke zonden, toch goed, ondanks dat Hij de zonde ook niet ongestraft laat. Dit kan en moet natuurlijk dieper uitgewerkt worden, en moet ook van toepassingen voorzien worden. Maar om in het Ruth-verhaal de gangen en standen van Gods volk te zien, daar is m.i. geen enkele aanleiding toe vanuit de tekst, en als het gebeurt is het dus pure willekeur.

Wat is nu het hoofdthema? In een boek dat Ruth heet, is Naomi en haar gang en terugkeer het hoofdthema?

[memento]

en een geoefend luisteraar kan bij het lezen van het gedeelte van te voren al raden wat de tekst wordt, en hoe de uitleg gaat luiden.

Dat is toch meestal zo? Voor kinderen is het allemaal nieuw maar volwassenen die onderwezen zijn in de geloofsleer weten toch wel wat er komt?

Als er goed gepreekt wordt niet. Want elke tekst is uniek, en waneer er goede exegese gepleegd wordt dan zitten er altijd wel elementen in waarvan je denkt: Hé, weer wat geleerd. De bedoeling is te luisteren naar de tekst, niet te luistren naar een theologie.

Voor alle duidelijkheid: Ik zie een preek niet als het destileren van de geloofsleer uit een tekst, om die daarna toe te passen. M.i. is het doel van een preek de tekst uit te leggen, en de tekst te laten spreken, en bij wat de tekst wil zeggen enkele toepassingen maken. Als in de tekst de geloofsleer niet centraal staat, moet dat in de preek ook niet gebeuren, maar moet gepreekt worden wat de tekst centraal zet.

Een goede preek is m.i. daarom niet voorspelbaar.

[Wilhelm]

Dus (het boek) Ruth is er geen spiegel en voorbeeld van hoe de heidenen tot de gemeenschap met Jezus Christus komen?

Ten diepste is de betekenis van het Boek Ruth , dat de Heere doorgaat mijn Zijn heilsplan. Door een Moabitische te bekeren, (ze mocht zo rijk getuigen van Die God die haar God geworden was,) en te laten trouwen met Boaz, zodat de geslachtslijn doorgezet kan worden , zodat Christus geboren wordt zelfs uit een Moabitische. Zodat er genade is voor Jood en heiden , zijn dat geen rijke lessen ?
Dan hebben we al die inlegkunde, die Ruth een zoekende ziel laten zijn terwijl ze haar God al beleden had !, niet meer nodig. En kunnen we de Schrift laten spreken zoals ze bedoelt is.

[Erasmiaan]

en een geoefend luisteraar kan bij het lezen van het gedeelte van te voren al raden wat de tekst wordt, en hoe de uitleg gaat luiden.

Dat is toch meestal zo? Voor kinderen is het allemaal nieuw maar volwassenen die onderwezen zijn in de geloofsleer weten toch wel wat er komt?

Als er goed gepreekt wordt niet. Want elke tekst is uniek, en waneer er goede exegese gepleegd wordt dan zitten er altijd wel elementen in waarvan je denkt: Hé, weer wat geleerd. De bedoeling is te luisteren naar de tekst, niet te luistren naar een theologie.

Voor alle duidelijkheid: Ik zie een preek niet als het destileren van de geloofsleer uit een tekst, om die daarna toe te passen. M.i. is het doel van een preek de tekst uit te leggen, en de tekst te laten spreken, en bij wat de tekst wil zeggen enkele toepassingen maken. Als in de tekst de geloofsleer niet centraal staat, moet dat in de preek ook niet gebeuren, maar moet gepreekt worden wat de tekst centraal zet.

Ja dat snap ik, waarde vriend, daar heb je me zelf ook al voor zien pleiten. Het gaat me hierom: zo moeilijk is de Statenvertaling niet dat een ieder wel ongeveer begrijpt waar elke tekst over gaat. Dus je verhaaltje om bevindelijke preken neer te zetten als papegaaiwerk snijdt geen hout.

[Afgewezen]

Ik weet niet of het zo verkeerd is om bepaalde analogieën in het boek Ruth te zien. Als we het dan maar bij analogieën laten en Ruth niet zélf een zoekende ziel laten zijn.
Maar ik zie best wel parallellen met het geestelijk leven en volgens mij mag je het OT zo ook best lezen.
Zie het boekje van Peter Masters.

[memento]

Dus (het boek) Ruth is er geen spiegel en voorbeeld van hoe de heidenen tot de gemeenschap met Jezus Christus komen?

Ten diepste is de betekenis van het Boek Ruth , dat de Heere doorgaat mijn Zijn heilsplan. Door een Moabitische te bekeren, (ze mocht zo rijk getuigen van Die God die Haar God geworden was,) en te laten trouwen met Boaz, zodat de geslachtslijn doorgezet kan worden , zodat Christus geboren wordt zelfs uit een Moabitische. Zodat er genade is voor Jood en heiden , zijn dat geen rijke lessen ?
Dan hebben we al die inlegkunde, die Ruth een zoekende ziel laten zijn terwijl ze haar God al beleden had !, niet meer nodig. En kunnen we de Schrift laten spreken zoals ze bedoelt is.

Alhoewel dat element er zeker inzit, zeker vanuit het NT bezien, doe je geen recht aan de tekst als je dat het hoofd-thema zou maken. Als je Ruth doorleest, valt op dat Naomi centraal staat. Ruth vervuld zeker geen onbelangrijke rol, maar Naomi en haar verhaal vult het grootste gedeelte van het verhaal. Haar verhaal valt samen te vatten met "Vol ging ik heen, leeg kwam ik terug".

Het 2e deel focussed meer op Ruth, haar keuze voor Naomi en de God van Naomi, en de inlijving in het volk van Naomi door te trouwen (dankzij Gods goede wetten (het losser-schap), die dat mogelijk maakte) met Boaz. Alhoewel je bij Goël (losser) best de lijn door mag trekken (analogie, waar Afgewezen terecht op wijst) naar Christus, is er in de tekst geen enkele aanleiding om de Ruth-Boaz relatie te gaan typologiseren of allegoriseren.

Aangezien het Naomi-verhaal het hoofd-thema vormt, kan en mag het niet anders in een doorpreking van Ruth, dat dit ook vol belicht wordt. De theologische lijn van zonde, straf en genade is zo overduidelijk, dat niemand dat geesteloos hoeft te vinden.

[Luther]

Dus (het boek) Ruth is er geen spiegel en voorbeeld van hoe de heidenen tot de gemeenschap met Jezus Christus komen?

Het boek heeft meerdere thema's. Het hoofdthema is Noami, die zondigt door weg te gaan en zich in een heidens land te vestigen, en uiteindelijk beroofd van alles terugkeert. Je ziet ook het thema van de goedheid van Gods wet (en weg), waardoor Naomi (ondanks dat ze geen man en zonen had om geld in het laadje te brengen) niet hoeft om te komen, ondanks haar zonden.

In het licht van het NT is het hoofdthema nog wel het meest, dat Jezus een vrouw als Ruth in Zijn voorgeslacht wil opnemen. Het is een profetische voorzegging, die al iets laat zien van de uitgestrektheid van de Christus (heidenen en vrouwen horen erbij)

Het komen van Ruth tot de God van Israël is niet het hoofd-thema. Het gebeurt wel zeker, en wordt ook niet overgeslagen, maar de schrijver is er erg beknopt over. "Uw God is mijn God" is één van het weinige wat er over gezegd wordt.

Het hoofdthema van het boek is m.i. dus: God doet, ondanks menselijke eigenwijsheid, en ondanks menselijke zonden, toch goed, ondanks dat Hij de zonde ook niet ongestraft laat. Dit kan en moet natuurlijk dieper uitgewerkt worden, en moet ook van toepassingen voorzien worden. Maar om in het Ruth-verhaal de gangen en standen van Gods volk te zien, daar is m.i. geen enkele aanleiding toe vanuit de tekst, en als het gebeurt is het dus pure willekeur.

De kanttekenaren (toch niet echt iets nieuws, jij had het over dat we terug moeten naar de verklaarders van de tijd van de Reformatie), zeggen als inleiding op het boek dat het "een voorbeeld van de beroeping der heidenen tot de gemeenschap van onzen Heere CHRISTUS "is, "het beloofde Zaad."

Als het waar zou zijn wat jij zegt, is het wel zeer bijzonder dat in de geschiedenissen van het volk ISraël, Abraham, Izak, Jakob, Jozef, Ruth, de Richter, Jona en zovele anderen telkens van diezelfde geestelijke lessen liggen. Dat is het tegenovergestelde van willekeur.

Als je over elke geschiedenis een raster legt, dan krijg je die uitleg er vanzelf ook uit.
Zie bijvoorbeeld ook de uitleg over Bethel en Pniël bij Jakob. Bethel wordt dan vergeleken met zondag 7 en Pniël met zondag 23 van de H.C. Vervolgens wordt benadrukt dat daar wel 20 jaar tussen lag, en aldus is de gedachte geboren dat een mens wel kan geloven, maar nog niet gerechtvaardigd kan zijn.
Wat ik nu het wonderlijke vind, is het volgende: Ik heb nog nooit predikanten, die bovenstaande uitleg gaven, horen verklaren hoe in dit geestelijk schema ingepast moet worden dat Jakob later weer in Bethel terecht komt.
(Bovenstaande werd mij een keer gezegd door een GG-predikant, thans emeritus.)

[memento]

Als het waar zou zijn wat jij zegt, is het wel zeer bijzonder dat in de geschiedenissen van het volk ISraël, Abraham, Izak, Jakob, Jozef, Ruth, de Richter, Jona en zovele anderen telkens van diezelfde geestelijke lessen liggen. Dat is het tegenovergestelde van willekeur.

Hoe kom je er bij dat daar allemaal dezelfde geestelijke lessen in liggen? Je bedoelt: Je kan ze allemaal op dezelfde manier vergeestelijken? Zodat elke preek precies hetzelfde is, ongeacht welke van die geschiedenis er bepreekt wordt?

Wat is er nu mis met gewoon kijken naar wat de tekst ons wil leren, en de geestelijke lessen dááruit leren, in plaats van zo graag alles van een extra, zogenaamd meer geestelijke en bevindelijke lading voorzien. De tekst is in zichzelf al geestelijk en leerzaam genoeg, en alles wat wij daaraan toevoegen (behalve dan wanneer de Schrift, vanuit de tekst zelf, of vanuit het NT, daar aanleiding toe geeft) doet alleen maar af aan de geestelijke boodschap die God via die tekst aan ons wil doorgeven.

[Alexander CD]

memento schreef,

Maar als jij zegt: dat Mozes op de rots sloeg heeft voor mij letterlijk geen betekenis, vindt ik dat schokkend. Je zegt daarmee dat een stuk Bijbel, wat God zó aan ons openbaart zoals het er staat, voor jou geen waarde heeft. Het spreken van God zo vooringenomen (dus zonder te zoeken naar wat we van de letterlijke betekenis leren kunnen) afwijzen als niets-betekend vindt ik nogal schokkend. Zo maar Gods woord, zoals het tot ons komt, verachten, met de schampere opmerking: Zoals het er staat is voor mij niet voldoende...

Wees eens eerlijk memento wat wil je hier nou mee zeggen?

[Zonderling]

Wat ik nog wel kwijt wil, is dat sommige analogieën of typologieën weliswaar niet rechtstreeks uit de tekst volgen, maar te duidelijk zijn om het niet te willen zien.

- B.v. het offer van Isaak (helaas tegenwoordig in SV altijd Izak geschreven) is daar een voorbeeld van. Wat is duidelijker dan dat Isaak een beeld is van Christus? Evenals de ram trouwens.

- Idem Jozef en zijn broers alsook Juda die voor Benjamin pleit.

- Idem de bruiloft van Salomo in Psalm 45 als beeld van Christus en Zijn Kerk.

- Zo ook mag het duidelijk zijn dat de losser in Ruth (waarbij een ander losser nader was) eveneens een type is van Christus en de losser die nader was een type van de wet. Daar hoeven we werkelijk niet aan te twijfelen al staat het niet rechtstreeks in de tekst of het NT.

Zo noemt ook Calvijn (ja, Memento!) de zegen van Isaak aan zijn zoon Jakob in de klederen van zijn broeder Ezau als type van de rechtvaardigmaking van de zondaar door de gerechtigheid van Christus.

[memento]

Wat ik nog wel kwijt wil, is dat sommige analogieën of typologieën weliswaar niet rechtstreeks uit de tekst volgen, maar te duidelijk zijn om het niet te willen zien.

- B.v. het offer van Isaak (helaas tegenwoordig in SV altijd Izak geschreven) is daar een voorbeeld van. Wat is duidelijker dan dat Isaak een beeld is van Christus? Evenals de ram trouwens.

Het NT noemt Christus dood een offer. Als er in de Izak-geschiedenis sprake is van een offer wat vergelijkbaar is, en het past, mag je die lijn zeker doortrekken.

- Idem Jozef en zijn broers alsook Juda die voor Benjamin pleit.

Analogie is hier wel op zijn plaats. Maar, bij goede analogie is de grondige uitleg van het verhaal zoals het er staat zeer van belang, omdat we zo des te beter begrijpen waar het een beeld van is.

- Idem de bruiloft van Salomo in Psalm 45 als beeld van Christus en Zijn Kerk.

Zou ik in moeten duiken, weet ik te weinig van om wat over te kunenn zeggen.

- Zo ook mag het duidelijk zijn dat de losser (waarbij een ander nader was) eveneens een type is van Christus en de losser die nader was een type van de wet. Daar hoeven we werkelijk niet aan te twijfelen al staat het niet rechtstreeks in de tekst of het NT.

Dat kan en mag je zeggen m.i., omdat de hele wetgeving uit het OT een profetie was die heenverwees naar de komende Messias.

Zo noemt ook Calvijn (ja, Memento!) de zegen van Isaak aan zijn zoon Jakob in de klederen van zijn broeder Ezau als type van de rechtvaardigmaking van de zondaar door de gerechtigheid van Christus.

Paulus gebruikt het beeld van kleren ook, dus m.i. mag je hier inderdaad analogie toepassen.

Gereformeerde exegese moet wel exegese binnen het geheel van de Schrift blijven. Maar waar ik fel tegen ben, is het zien van een bevindelijke uitleg, die nergens op gegrond is, en vaak helemaal niet gaat over de tekst, gezien wordt als de échte uitleg van de tekst. Terwijl het m.i. alleen maar de tekst verduisterd, doordat het het zicht weghaalt van wat de tékst ons wil zeggen/leren. In wezen gaat het precies hetzelfde om met de Schrift als de vrijzinnige theologie.