Gereformeerde Gemeenten

[Bewaar het Pand]

1 Korinthe 2:14
Maar de natuurlijke mens begrijpt niet de dingen die des Geestes Gods zijn; want zij zijn hem dwaasheid, en hij kan ze niet verstaan, omdat zij geestelijk onderscheiden worden.

Wat wil je hiermee precies zeggen?

Ik postte de bijdrage per abuis zonder toelichting, maar wat ik er mee bedoelde is dat als we de Schrift niet (direct) begrijpen met het lezen ervan, we de oorzaak daarvan maar niet al te gauw moeten zoeken bij de ingewikkeldheid van de taal, maar veeleer de oorzaak zoeken in ons verdorven verstand, omdat dus de natuurlijke mens niet verstaat de dingen die des Geestes Gods zijn. Dit omdat zij geestelijk onderscheiden worden, en wij vleselijk zijn. We moeten dus altijd bidden om Gods Geest, opdat Hij ons verstand verlichte.

Dat is een vermenging van argumentatie en niet valide. Ditzelfde geldt als je de Bijbel in gewone taal zou gebruiken en ook een kinderbijbel.

Daar heb je in zekere zin gelijk in. Er is inderdaad een onderscheid tussen het taalkundig verstaan en een geestelijk verstaan. Waar ik alleen voor vrees - en dat is tevens de reden waarom ik 1 Korinthe 2 aanhaalde - is dat we het niet verstaan van de Schrift te snel geneigd zijn op de taal te werpen, terwijl het geestelijke aspect in het verstaan van de Schrift als oorzaak ervan wat op de achtergrond komt te staan.

[mvdb]

Ik bedoel maar te zeggen: de mens zonder het licht van Gods Geest. Immers, niemand kan zonder dat Gods Geest het op dat moment werkt, de Schrift recht verstaan. Daar zijn we het toch wel over eens?

Zonder twijfel is verlichting door Gods Geest nodig. Dat is echter wat anders dan dat een vertaling zo begrijpelijk mogelijk moet zijn.
Waarom lees jij de vertaling van 1886 en niet van 1637 bijv.? Of nog beter - waarom lees je niet de grondtalen? Ik chargeer, maar hopelijk helpt dat in te zien dat jouw argument geen hout snijdt.

[DDD]

Ik denk niet dat je het helemaal begrijpt.

'Vroeger' was het bijvoorbeeld 50 jaar geleden dat de SV gereviseerd was. Nu is dat 150 jaar geleden. En de taalontwikkeling gaat ook veel sneller dan eerst.

Je vergelijkt dus appels met peren. Ik zou geen dominee weten die voorstander is van de SV-GBS die deze ook goed begrijpt. Laat staan gemeenteleden. En dan kom ik er zelf nog geregeld achter dat ik iets niet begreep. Dus ik kan niet eens echt beoordelen hoe dramatisch het daadwerkelijk gesteld is.

1 Korinthe 2:14
Maar de natuurlijke mens begrijpt niet de dingen die des Geestes Gods zijn; want zij zijn hem dwaasheid, en hij kan ze niet verstaan, omdat zij geestelijk onderscheiden worden.

Wat wil je hiermee precies zeggen?

Ik postte de bijdrage per abuis zonder toelichting, maar wat ik er mee bedoelde is dat als we de Schrift niet (direct) begrijpen met het lezen ervan, we de oorzaak daarvan maar niet al te gauw moeten zoeken bij de ingewikkeldheid van de taal, maar veeleer de oorzaak zoeken in ons verdorven verstand, omdat dus de natuurlijke mens niet verstaat de dingen die des Geestes Gods zijn. Dit omdat zij geestelijk onderscheiden worden, en wij vleselijk zijn. We moeten dus altijd bidden om Gods Geest, opdat Hij ons verstand verlichte.

Dat lijkt me onjuist. Als je een Russische bijbel leest, dan ligt het niet aan je verdorven verstand dat je er niets van begrijpt.

Het heeft ook met geestelijk onderscheiden niets te maken. Sterker nog, mijns inziens laat je met deze bijdrage zien dat je zelf de geestelijke zaken niet onderscheidt van de natuurlijke.

Wij zijn gebonden aan de middelen. Ik ontken niet dat God in bijzondere omstandigheden iemands verstand kan verlichten zodat hij aan een Russische bijbel genoeg heeft, ook al spreekt hij die taal niet, maar dat is niet Gods gewone weg.

Als je dat onderscheid niet maakt, dan onderscheid je ook de geestelijke dingen niet. Dat is nou precies waar Paulus het over heeft.

[Groepscirkel]

Wat wil je hiermee precies zeggen?

Ik postte de bijdrage per abuis zonder toelichting, maar wat ik er mee bedoelde is dat als we de Schrift niet (direct) begrijpen met het lezen ervan, we de oorzaak daarvan maar niet al te gauw moeten zoeken bij de ingewikkeldheid van de taal, maar veeleer de oorzaak zoeken in ons verdorven verstand, omdat dus de natuurlijke mens niet verstaat de dingen die des Geestes Gods zijn. Dit omdat zij geestelijk onderscheiden worden, en wij vleselijk zijn. We moeten dus altijd bidden om Gods Geest, opdat Hij ons verstand verlichte.

Dat is een vermenging van argumentatie en niet valide. Ditzelfde geldt als je de Bijbel in gewone taal zou gebruiken en ook een kinderbijbel.

Daar heb je in zekere zin gelijk in. Er is inderdaad een onderscheid tussen het taalkundig verstaan en een geestelijk verstaan. Waar ik alleen voor vrees - en dat is tevens de reden waarom ik 1 Korinthe 2 aanhaalde - is dat we het niet verstaan van de Schrift te snel geneigd zijn op de taal te werpen, terwijl het geestelijke aspect in het verstaan van de Schrift als oorzaak ervan wat op de achtergrond komt te staan.

Ik begrijp wat je bedoelt te zeggen, maar je vermengt dingen die niet met elkaar vermengd mogen worden. Daardoor kom je tot vreemde conclusies.

[Bewaar het Pand]

Ik postte de bijdrage per abuis zonder toelichting, maar wat ik er mee bedoelde is dat als we de Schrift niet (direct) begrijpen met het lezen ervan, we de oorzaak daarvan maar niet al te gauw moeten zoeken bij de ingewikkeldheid van de taal, maar veeleer de oorzaak zoeken in ons verdorven verstand, omdat dus de natuurlijke mens niet verstaat de dingen die des Geestes Gods zijn. Dit omdat zij geestelijk onderscheiden worden, en wij vleselijk zijn. We moeten dus altijd bidden om Gods Geest, opdat Hij ons verstand verlichte.

Dat is een vermenging van argumentatie en niet valide. Ditzelfde geldt als je de Bijbel in gewone taal zou gebruiken en ook een kinderbijbel.

Daar heb je in zekere zin gelijk in. Er is inderdaad een onderscheid tussen het taalkundig verstaan en een geestelijk verstaan. Waar ik alleen voor vrees - en dat is tevens de reden waarom ik 1 Korinthe 2 aanhaalde - is dat we het niet verstaan van de Schrift te snel geneigd zijn op de taal te werpen, terwijl het geestelijke aspect in het verstaan van de Schrift als oorzaak ervan wat op de achtergrond komt te staan.

Ik begrijp wat je bedoelt te zeggen, maar je vermengt dingen die niet met elkaar vermengd mogen worden. Daardoor kom je tot vreemde conclusies.

Goed, daarin zie ik mij dan gecorrigeerd.

[Bewaar het Pand]

1 Korinthe 2:14
Maar de natuurlijke mens begrijpt niet de dingen die des Geestes Gods zijn; want zij zijn hem dwaasheid, en hij kan ze niet verstaan, omdat zij geestelijk onderscheiden worden.

Wat wil je hiermee precies zeggen?

Ik postte de bijdrage per abuis zonder toelichting, maar wat ik er mee bedoelde is dat als we de Schrift niet (direct) begrijpen met het lezen ervan, we de oorzaak daarvan maar niet al te gauw moeten zoeken bij de ingewikkeldheid van de taal, maar veeleer de oorzaak zoeken in ons verdorven verstand, omdat dus de natuurlijke mens niet verstaat de dingen die des Geestes Gods zijn. Dit omdat zij geestelijk onderscheiden worden, en wij vleselijk zijn. We moeten dus altijd bidden om Gods Geest, opdat Hij ons verstand verlichte.

Dat lijkt me onjuist. Als je een Russische bijbel leest, dan ligt het niet aan je verdorven verstand dat je er niets van begrijpt.

Het heeft ook met geestelijk onderscheiden niets te maken. Sterker nog, mijns inziens laat je met deze bijdrage zien dat je zelf de geestelijke zaken niet onderscheidt van de natuurlijke.

Wij zijn gebonden aan de middelen. Ik ontken niet dat God in bijzondere omstandigheden iemands verstand kan verlichten zodat hij aan een Russische bijbel genoeg heeft, ook al spreekt hij die taal niet, maar dat is niet Gods gewone weg.

Als je dat onderscheid niet maakt, dan onderscheid je ook de geestelijke dingen niet. Dat is nou precies waar Paulus het over heeft.

Je slaat een wat offensieve toon aan en zegt nogal wat stevige dingen over mij. Dat laat wel zien dat de strekking van mijn bijdrage niet is overgekomen. Daarom laat ik het verder rusten. Wel begrijp ik je punt. Even ter verheldering: ik ben er geen voorstander van om maar voor altijd SV 1888 te blijven hanteren. Woorden veranderen en krijgen bijvoorbeeld een andere betekenis. Die mogen wat mij betreft best veranderd worden, graag zelfs.
Waar zit bij jou de moeite met de Statenvertaling?

[Ambtenaar]

Daar heb je in zekere zin gelijk in. Er is inderdaad een onderscheid tussen het taalkundig verstaan en een geestelijk verstaan.

Volgens mij is 1 voorwaarde voor 2. M.a.w., zonder taalkundig verstaan kun je niet geestelijk verstaan.

[Bewaar het Pand]

Ik bedoel maar te zeggen: de mens zonder het licht van Gods Geest. Immers, niemand kan zonder dat Gods Geest het op dat moment werkt, de Schrift recht verstaan. Daar zijn we het toch wel over eens?

Zonder twijfel is verlichting door Gods Geest nodig. Dat is echter wat anders dan dat een vertaling zo begrijpelijk mogelijk moet zijn.
Waarom lees jij de vertaling van 1886 en niet van 1637 bijv.? Of nog beter - waarom lees je niet de grondtalen? Ik chargeer, maar hopelijk helpt dat in te zien dat jouw argument geen hout snijdt.

Wie zegt dat ik 1886/1888 lees en niet 1637? Of de grondtalen? Dat veronderstel jij... Maar ik begrijp je punt.
Toch blijf ik er wel bij dat in ieder geval in mijn omgeving te vaak en te makkelijk de 'schuld' wordt gegeven aan de te moeilijke taal en men nooit in de nood komt vanwege tekortkomingen aan geestelijk inzicht.

[Bewaar het Pand]

Daar heb je in zekere zin gelijk in. Er is inderdaad een onderscheid tussen het taalkundig verstaan en een geestelijk verstaan.

Volgens mij is 1 voorwaarde voor 2. M.a.w., zonder taalkundig verstaan kun je niet geestelijk verstaan.

Ik citeer als antwoord hier op een deel van wat @DDD zei:

Wij zijn gebonden aan de middelen. Ik ontken niet dat God in bijzondere omstandigheden iemands verstand kan verlichten zodat hij aan een Russische bijbel genoeg heeft, ook al spreekt hij die taal niet, maar dat is niet Gods gewone weg.

God kan inderdaad buiten onze menselijke grenzen heen werken, maar in de regel genomen ben ik het volledig eens met wat je stelt.

[DDD]

Wat wil je hiermee precies zeggen?

Ik postte de bijdrage per abuis zonder toelichting, maar wat ik er mee bedoelde is dat als we de Schrift niet (direct) begrijpen met het lezen ervan, we de oorzaak daarvan maar niet al te gauw moeten zoeken bij de ingewikkeldheid van de taal, maar veeleer de oorzaak zoeken in ons verdorven verstand, omdat dus de natuurlijke mens niet verstaat de dingen die des Geestes Gods zijn. Dit omdat zij geestelijk onderscheiden worden, en wij vleselijk zijn. We moeten dus altijd bidden om Gods Geest, opdat Hij ons verstand verlichte.

Dat lijkt me onjuist. Als je een Russische bijbel leest, dan ligt het niet aan je verdorven verstand dat je er niets van begrijpt.

Het heeft ook met geestelijk onderscheiden niets te maken. Sterker nog, mijns inziens laat je met deze bijdrage zien dat je zelf de geestelijke zaken niet onderscheidt van de natuurlijke.

Wij zijn gebonden aan de middelen. Ik ontken niet dat God in bijzondere omstandigheden iemands verstand kan verlichten zodat hij aan een Russische bijbel genoeg heeft, ook al spreekt hij die taal niet, maar dat is niet Gods gewone weg.

Als je dat onderscheid niet maakt, dan onderscheid je ook de geestelijke dingen niet. Dat is nou precies waar Paulus het over heeft.

Je slaat een wat offensieve toon aan en zegt nogal wat stevige dingen over mij. Dat laat wel zien dat de strekking van mijn bijdrage niet is overgekomen. Daarom laat ik het verder rusten. Wel begrijp ik je punt. Even ter verheldering: ik ben er geen voorstander van om maar voor altijd SV 1888 te blijven hanteren. Woorden veranderen en krijgen bijvoorbeeld een andere betekenis. Die mogen wat mij betreft best veranderd worden, graag zelfs.
Waar zit bij jou de moeite met de Statenvertaling?

Ik ben mij niet bewust van stevige dingen. Ik zeg dat je in dit concrete geval de geestelijke en natuurlijke dingen niet goed onderscheidt. Dat ervaar ik zelf als voorzichtig geformuleerd.

Je vraagt wat mijn moeite is met de Statenvertaling. Ik heb geen moeite met de Statenvertaling. Ik heb er wel moeite mee als mensen de GBS-versie van de Statenvertaling gebruiken voor geloofsopbouw. Omdat ik nauwelijks mensen weet die deze versie voldoende begrijpen. Ik heb zelf lang gedacht dat ik zelf in ieder geval het aardig begreep, maar zelfs dat blijkt een vergissing.

Ik vind de Statenvertaling als zodanig dus prima, maar niet als Bijbel voor dagelijks gebruik, althans niet in de versie van de GBS. Die is te verouderd en daardoor te slecht te begrijpen. Ik begrijp wel dat hij duidelijk is voor wat betreft de dingen die de zaligheid raken, maar het is uitdrukkelijk Gods bedoeling dat alle mensen zijn Woord in hun eigen taal horen en lezen. Alle pogingen om er voor te zorgen dat mensen de Bijbel in een andere taal leren lezen dan hun moedertaal vind ik daarmee in strijd.

De GBS kent dit gereformeerde standpunt. Daarom stelt deze organisatie dat alles wat in een bepaald Nederlands woordenboek staat, ook Nederlands is. Het criterium is dan het Groot woordenboek der Nederlandse taal. Dat lijkt me onzin, of een definitiekwestie. Opname daarin betekent in ieder geval niet dat een woord ook tot het hedendaags Nederlands behoort. Een uitgebreid Nederlands woordenboek is ervoor bedoeld dat je ook middeleeuwse teksten kunt lezen en begrijpen. Je kunt daar niet uit afleiden of iets wel of niet Nederlands is in de gewone zin van het woord.

Wat mij betreft is het aanleren van zeventiende eeuws Nederlands om de Bijbel te begrijpen een heel verkeerd signaal. Het stelt de woorden van God op een onnodige afstand van het dagelijks leven.

[Bewaar het Pand]

Ik postte de bijdrage per abuis zonder toelichting, maar wat ik er mee bedoelde is dat als we de Schrift niet (direct) begrijpen met het lezen ervan, we de oorzaak daarvan maar niet al te gauw moeten zoeken bij de ingewikkeldheid van de taal, maar veeleer de oorzaak zoeken in ons verdorven verstand, omdat dus de natuurlijke mens niet verstaat de dingen die des Geestes Gods zijn. Dit omdat zij geestelijk onderscheiden worden, en wij vleselijk zijn. We moeten dus altijd bidden om Gods Geest, opdat Hij ons verstand verlichte.

Dat lijkt me onjuist. Als je een Russische bijbel leest, dan ligt het niet aan je verdorven verstand dat je er niets van begrijpt.

Het heeft ook met geestelijk onderscheiden niets te maken. Sterker nog, mijns inziens laat je met deze bijdrage zien dat je zelf de geestelijke zaken niet onderscheidt van de natuurlijke.

Wij zijn gebonden aan de middelen. Ik ontken niet dat God in bijzondere omstandigheden iemands verstand kan verlichten zodat hij aan een Russische bijbel genoeg heeft, ook al spreekt hij die taal niet, maar dat is niet Gods gewone weg.

Als je dat onderscheid niet maakt, dan onderscheid je ook de geestelijke dingen niet. Dat is nou precies waar Paulus het over heeft.

Je slaat een wat offensieve toon aan en zegt nogal wat stevige dingen over mij. Dat laat wel zien dat de strekking van mijn bijdrage niet is overgekomen. Daarom laat ik het verder rusten. Wel begrijp ik je punt. Even ter verheldering: ik ben er geen voorstander van om maar voor altijd SV 1888 te blijven hanteren. Woorden veranderen en krijgen bijvoorbeeld een andere betekenis. Die mogen wat mij betreft best veranderd worden, graag zelfs.
Waar zit bij jou de moeite met de Statenvertaling?

Ik ben mij niet bewust van stevige dingen. Ik zeg dat je in dit concrete geval de geestelijke en natuurlijke dingen niet goed onderscheidt. Dat ervaar ik zelf als voorzichtig geformuleerd.

Je vraagt wat mijn moeite is met de Statenvertaling. Ik heb geen moeite met de Statenvertaling. Ik heb er wel moeite mee als mensen de GBS-versie van de Statenvertaling gebruiken voor geloofsopbouw. Omdat ik nauwelijks mensen weet die deze versie voldoende begrijpen. Ik heb zelf lang gedacht dat ik zelf in ieder geval het aardig begreep, maar zelfs dat blijkt een vergissing.

Oké, dan ligt dat achter ons.

Je stelt dat je lang van jezelf gedacht hebt de (GBS-)SV aardig te hebben begrepen, maar dat dit een vergissing is gebleken. Waar zat hem dat met name in, in jouw geval?

[DDD]

Ik constateerde als kind al dat predikanten en ambtsdragers lang niet allemaal begrepen wat er stond, soms in mijns inziens eenvoudige woorden. Het punt was, dat ik toen nog niet zo bewust door had dat je alleen die fouten opmerkt waarvan je weet dat ze fout zijn. In de loop van mijn leven heb ik nog veel meer dingen geleerd, en vallen mij dus meer taalkundige misverstanden op. Achteraf bleek dus dat ik het zelf óók niet allemaal goed begreep.

En inmiddels ben ik tot de conclusie gekomen dat het veel te onzeker is of ik een tekst in de SV-GBS überhaupt goed begrijp, dus gebruik ik de HSV en de NBV21. Aangezien ik redelijk wat delen uit de SV-GBS uit mijn hoofd ken, en die tijdens kerkdiensten ook zo worden gelezen, kan ik de versies dan ook redelijk vergelijken. Ik vind alle kabaal daarover volstrekt buiten proportie. Zelfs de eventuele terechte kritiekpunten op andere vertalingen vallen in het niet bij de misverstanden die het gebruik van de GBS-SV oplevert. Hoewel ik er wel vertrouwen in heb dat dat in de nieuwe versie een stuk minder zal zijn.

Mensen die beweren dat je bij voorkeur alleen de (huidige) SV-GBS leest, zonder andere vertalingen, vind ik om deze reden misleidende leidslieden. Zij misleiden niet alleen zichzelf (althans, dat neem ik dan naar het oordeel der liefde maar aan) maar ook de anderen.

[Konijntje]

Ik ben het met jou eens. De discussie nogmaals overdoen heeft ook weinig zin. Verder geeft hij netjes antwoord op hoe de vragensteller met polarisatie kan omgaan.

Helemaal mee eens dat de polarisatie helaas toeneemt. Wat ook een feit is dat over het algemeen de koers van de Gergem de laatste jaren flink naar 'rechts' is verschoven. Dit baart mij ook zorgen. Om maar een voorbeeld te noemen: ds. C. Vreugdenhil wordt gelijk teruggefloten als hij in een preek het boekje van ds. G. van den Brink op een positieve manier aanprijst en moet hiervoor publiekelijk zijn woorden terugnemen. Maar ds. G. Beens wordt niet teruggefloten over zijn polariserende, haatzaaiende woorden over het project SV-2027 en hoeft zijn woorden niet terug te nemen... Welke kant gaan we op mensen...?! Ik hoop en bidt de kant van Jezus en niet de kant van het voorwaardelijke Evangelie...

Mag een dominee nog dominee zijn? En gewoon iets zeggen vanaf de kansel? Of hebben wij Nederlanders ons de laatste jaren suf gestudeerd aan managers / en hoog opgeleiden die nu een dominee voorschrijven hoe en wat hij moet preken, als het voor ons maar aangenaam is? Mensen kunnen de moeilijkste dingen leren, kinderen de moeilijkste spellen feilloos spelen? En de Statenvertaling lezen? Oeps dat is ineens zo ingewikkeld. Volgens mij staat of valt alles met of je je er wel of niet in wilt verdiepen wat er daadwerkelijk staat!! Ik kan me niet voorstellen dat het vanuit God is dat we elke keer de Bijbel moeten gaan zitten aanpassen en eenvoudiger maken met onze eigen sausjes. En juist daarom ontstaan de ruzies, omdat we niet meer gewoon kunnen accepteren dat we voor de Ger Gem gekozen hebben en dus dan ook daarna luisteren en leven. Is het je soort niet, zoek dan een plek ergens anders, dat is beter dan al die ruzies. Want uiteindelijk doet een predikant het altijd weer verkeerd.

Je laatste opmerking kwetst mij nogal. Is het je soort niet….. Je hebt geen oog voor verschuivingen die gaande zijn! Ik heb niet voor deze GerGem gekozen, de GerGem die ik gekozen heb is veranderd. En ik zelf ook. Het zit (bij mij) aan beide kanten.

Is dat zo? Is de Gereformeerde Gemeenten echt veranderd? Kun je dat concreet onderbouwen?

Ik betwijfel dat. Zoek eens wat overleden predikanten uit de GG. Dezelfde bandbreedte zie je nog steeds terug. Hooguit komt de standenleer meer ter sprake.

Verder loopt de GG in ontwikkelingen altijd iets achter. Dat volgt vaak iets later.

[DDD]

Helemaal mee eens dat de polarisatie helaas toeneemt. Wat ook een feit is dat over het algemeen de koers van de Gergem de laatste jaren flink naar 'rechts' is verschoven. Dit baart mij ook zorgen. Om maar een voorbeeld te noemen: ds. C. Vreugdenhil wordt gelijk teruggefloten als hij in een preek het boekje van ds. G. van den Brink op een positieve manier aanprijst en moet hiervoor publiekelijk zijn woorden terugnemen. Maar ds. G. Beens wordt niet teruggefloten over zijn polariserende, haatzaaiende woorden over het project SV-2027 en hoeft zijn woorden niet terug te nemen... Welke kant gaan we op mensen...?! Ik hoop en bidt de kant van Jezus en niet de kant van het voorwaardelijke Evangelie...

Mag een dominee nog dominee zijn? En gewoon iets zeggen vanaf de kansel? Of hebben wij Nederlanders ons de laatste jaren suf gestudeerd aan managers / en hoog opgeleiden die nu een dominee voorschrijven hoe en wat hij moet preken, als het voor ons maar aangenaam is? Mensen kunnen de moeilijkste dingen leren, kinderen de moeilijkste spellen feilloos spelen? En de Statenvertaling lezen? Oeps dat is ineens zo ingewikkeld. Volgens mij staat of valt alles met of je je er wel of niet in wilt verdiepen wat er daadwerkelijk staat!! Ik kan me niet voorstellen dat het vanuit God is dat we elke keer de Bijbel moeten gaan zitten aanpassen en eenvoudiger maken met onze eigen sausjes. En juist daarom ontstaan de ruzies, omdat we niet meer gewoon kunnen accepteren dat we voor de Ger Gem gekozen hebben en dus dan ook daarna luisteren en leven. Is het je soort niet, zoek dan een plek ergens anders, dat is beter dan al die ruzies. Want uiteindelijk doet een predikant het altijd weer verkeerd.

Je laatste opmerking kwetst mij nogal. Is het je soort niet….. Je hebt geen oog voor verschuivingen die gaande zijn! Ik heb niet voor deze GerGem gekozen, de GerGem die ik gekozen heb is veranderd. En ik zelf ook. Het zit (bij mij) aan beide kanten.

Is dat zo? Is de Gereformeerde Gemeenten echt veranderd? Kun je dat concreet onderbouwen?

Ik betwijfel dat. Zoek eens wat overleden predikanten uit de GG. Dezelfde bandbreedte zie je nog steeds terug. Hooguit komt de standenleer meer ter sprake.

Verder loopt de GG in ontwikkelingen altijd iets achter. Dat volgt vaak iets later.

Dat is deels waar. De GG zijn wel wat minder breed geworden ter linkerzijde, denk ik. Dan heb ik het over de verbondsleer. In de levensopenbaring zijn de GG denk ik wel iets breder geworden in de laatste 50 jaar. Vooral ter linkerzijde. En ter rechterzijde zijn de heilservaringsformuleringen uitgebreid in een steeds verder uitgewerkt stappenplan om zalig te worden. Wat ook wel de feestdagentheologie wordt genoemd, maar dat ervaren de aanhangers als een negatieve term.

Maar JvW heeft het over plaatselijke gemeenten. Die kunnen wel degelijk duidelijk veranderen in 50 jaar. Neem bijvoorbeeld Gouda, waar het overgrote deel van de oorspronkelijke leden inmiddels is gevlucht naar de PKN.

[refo]

Lees 'overgrote deel' als 'relatief veel'.