In Christus gedoopt - Dr. W. van Vlastuin

[JanRap]

Een bepaalde verontwaardiging maakt zich van mij meester bij het lezen van de recensie van dr. De Vries. Ik vraag mij oprecht af of hij niet te snel is met zijn schrijfsel en het boek nogmaals ter hand moet nemen. Of dat hij een ander boek heeft gelezen dan ik.

Ik noem een aantal voorbeelden:

De Vries:
Wie de boeken leest die Van Vlastuin schreef als student en jong predikant, en die naast zijn jongste boek legt, kan met eigen ogen de grote verschillen ertussen constateren. Van Vlastuin geeft aan dat hij niet meer vanuit de mens denkt de wedergeboren mens, de bekeerde mens of de gelovende mens maar vanuit Gods belofte, die in de doop aan ons is verzegeld. Daarmee zegt God tegen ons dat wij Christus toebehoren en Zijn kind zijn. God staat met ons in een verbonds- en liefdesrelatie en alleen ons ongeloof kan die relatie teniet doen.

Wie het boek van Van Vlastuin leest ziet met eigen ogen dat hij de zaligheid volledig en alleen uit genade door recht door het verzoeningswerk van Christus voluit plaats geeft. Het is mij een volstrekt raadsel hoe De Vries aan een dergelijke reactie komt


De Vries schrijft:
In de gemeente, zoals Van Vlastuin die tekent, lijkt dat niet het geval te zijn of is het hooguit een randmogelijkheid. Het lijkt een gemeente te zijn van louter schapen en enkel wijze maagden, iemand die zichzelf als een dwaze maagd leert kennen, wordt in dit boek niet de weg gewezen. Evenmin leert dit boek ons hoe wij hen de weg moeten wijzen die hetzij in leer hetzij in leven heel duidelijk betonen geen schaap maar een bok te zijn. Daar ligt mijn fundamentele bezwaar. Wat helpt het ons als in middelmatige of bijzaken een helder geluid wort gegeven, maar dat de bazuin geen helder geluid geeft als het komt bij de kern van het Evangelie en dan denk ik aan de noodzaak en inhoud van persoonlijke verzoening met God door Christus’ bloed en wedergeboorte tot een levende hoop door Zijn Geest.

In Hoofdstuk 8 van het boek staan klip en klaar de antwoorden op bovenstaande vraag.

De Vries beschrijft dat hij HC antwoord 84 niet noemt.

Dit is gewoon onjuist: Van Vlastuin: “We vinden deze benadering ook terug in onze Heidelbergse Catechismus: ‘De sacramenten zijn heilige zichtbare waartekenen en zegelen, door God ingezet, opdat Hij ons door het gebruik daarvan de belofte van het Evangelie des te beter te verstaan geve en verzegele; namelijk, dat Hij ons vanwege het enige slachtoffer van Christus, aan het kruis volbracht, vergeving der zonden en het eeuwige leven uit genade schenkt. ’Zo lezen we ook dat God ons de zonde vergeeft, zo dikwijls wij de belofte van het Evangelie met een waar geloof aannemen.”

De Vries:

“We moeten ervan uitgaan, zo lees ik Van Vlastuin, dat wij allen in de kerk en in Christus zijn en zeker nooit anderen er op aanspreken dat dit wel eens niet het geval kon zijn en men – naar te vrezen valt slechts van de kerk is. Zeker is dat wij niet over het hart van anderen mogen oordelen, maar uit leer en leven kan toch al blijken dat iemand de kracht van Gods verbond nog niet kent. Dan zijn we toch geroepen anderen te waarschuwen en in ieder geval moeten wij onszelf onderzoeken. Dan mogen we niet uitsluiten dat dit zelfonderzoek negatief uitvalt. Ik denk hier aan Herman Bavinck (1854-1921) die het in zijn Gereformeerde Dogmatiek zo verwoordde: wel in het verbond maar niet van het verbond. De naam Bavinck kom ik trouwens in In Christus gedoopt nergens tegen. Wie Bavincks voorrede leesst in de heruitgave van de werken van de Schotse predikers Ralph en Ebenezer Erskine vindt daar een heel ander klimaat dan In Christus gedoopt. De zorgen die Bavinck daar verwoordt raken feitelijk ook het geestelijk klimaat dat In Christus gedoopt ademt.”

Van Vlastuin:

“Ik geloof dat het geestelijke leven zich kenmerkt door ernst, diepe ernst. We doorleven de ontzaglijkheid van Gods toorn, en het onuitsprekelijke wonder van Gods genade. Omdat we ons meer en meer bewust worden van de verdorvenheid van ons hart, zijn we bevreesd voor onszelf. De leugenachtigheid van ons hart maakt ons afhankelijk van de Geest Die ons niet in sommige lievelingswaarheden leidt, maar in alle waarheid. Het gaat hierbij om de ‘vreze des Heeren’, het besef van Gods majesteit en heiligheid, dat ons nederig en klein maakt. Het is bovendien het begin van wijsheid.
Hoe zal deze ernst in ons en onze kinderen zijn zonder de juiste boodschap in opvoeding, onderwijs en prediking? Dit vraagt een scherpe hantering van Gods wet waarin onze natuurlijke positie wordt blootgelegd en de schuilhoeken van ons hart worden opengelegd.”

Hij gaat hier in op zelfonderzoek en refereert hierbij ook aan het Avondmaalsformulier (iets wat De Vries blijkbaar niet heeft gelezen): Van Vlastuin: “Ten zesde bracht het voorgaande met zich mee dat zelfonderzoek een voortgaande zaak was. Het avondmaalformulier is daarin ondubbelzinnig. Bij elke avondmaalsbediening moet men bij zichzelf zijn zonden en vervloeking bedenken, een ieder moet zijn eigen hart onderzoeken of hij de zekere belofte van God gelooft en we komen steeds opnieuw voor de vraag naar onze oprechtheid ten opzichte van God en onze medemens te staan.”

De Vries beschrijft dat Van Vlastuin de afval van het geloof niet behandeld. Ook dat is volstrekt onjuist. Van Vlastuin: “Wil dit zeggen dat er afval van de heiligen is, en dat je met de doop niet weet waar je ten diepste aan toe bent met betrekking tot je zaligheid? Moet het doopformulier niet zeggen dat er een mogelijkheid is om het verbond te verbreken en de zaligheid te verliezen?’’ En werkt dit verder uit.


Mij ontbreekt de tijd om de recensie van De Vries te weerleggen met citaten uit het boek, te meer omdat ik dan heel veel moet citeren wat tegen de regels is. Al ben ik dermate verontwaardigd dat ik er wel zin in zou hebben. Maar ik hoop dat Van Vlastuin dat zelf zal gaan doen.

Overigens pas ik er voor op mij in een kamp te laten trekken. Voor de Vries en tegen Van Vlastuin of andersom. Ten eerste ben ik geen theoloog. Ten tweede heb ik voor mij zelf (nog) geen afgeronde visie of standpunt. Ik probeer dicht bij Brakel te blijven, wat overigens betekent dat Brakel dichter bij Van Vlastuin staat dan de doopvisie van veel van onze reformatorische kerken, is mijn bescheiden mening.

Ik denk dat elke theoloog, theoloog in opleiding (@herman @Ad Anker) dit boek zou moeten lezen. Al is het maar door de uitgebreide kennis en studie over de plaats en het ontstaan van het kinder-doopformulier. De theologische conclusies kun je dan zelf wel trekken.

@Maanenschijn, hartelijk bedankt voor deze post. De door u weergegeven citaten werpen een glashelder licht op de uitgangspunten van dr. de V. en dr. van Vl. En die uitgangspunten zijn totaal verschillend.

[Bertiel]

O ja…NIVEA. Ik rekende inderdaad waarschijnlijk teveel naar m’n eigen ervaring.

Al heb ik nog steeds wel het idee dat Van Vlastuin ook hier altijd wel als de nieuwe De Vries werd gezien.

Laatst nog rond dat crypto-baptistische stuk in het RD van Verschuure. Dat hier meerder mensen hoopte dat De Vries of Van Vlastuin zouden reageren. Maar die zouden mogelijk beiden dus toch best verschillend gereageerd hebben.

Beiden hadden het sowieso oneens geweest. Die afstand is zoals ik het nu kan inzien groter dan de afstand tussen beide heren.

[Vrouwke]

Ja, dat begrijp ik ook wel dat ze het beiden niet met Verschuure eens waren geweest. Maar ze hadden dus mogelijk wel vanuit een ander “denkkader” gereageerd.

[Refojongere]

De recensie van Ton Ouwerkerk toch erbij gepakt waar Ton schrijft:

Dat ik persoonlijk met God verzoend ben, is vrucht van het toe-eigenend werk van de Geest en niet, omdat ik de belofte geloof. De Heilige Geest wordt in dit gedeelte erbij gesleept. Hier wordt de Christus voor ons op subtiele wijze en tegelijkertijd de Christus in ons. Rusten op ons innerlijk geloof wordt terecht afgewezen, maar met rusten op de belofte zonder vervulling komen we ook voor eeuwig om.

Wel vreemd dat hij hier een tegenstelling maakt tussen de belofte geloven en de vrucht van het toe-eigenend werk van de Geest. Ook maakt hij tegenstelling tussen een rusten op de belofte en de vervulling.

Luther zegt: Die gelooft heeft het.
Spurgeon zegt: "Vriend, als je in geloof kunt neerliggen op een belofte en er rust in vindt, dan is die belofte voor jou."

[helma]

Want wat zegt de Schrift? En Abraham geloofde God, en het is hem gerekend tot rechtvaardigheid.

[Refojongere]

Ik ben dus wel benieuwd wat prof Vam Vlastuin van deze uitspraak van Kohlbrugge vindt:

Zou iemand zich laten zinken op Christus, als hij door de verlichting des Geestes niet inziet, dat er in ons niets is, waarop wij ons kunnen of mogen verlaten? Bij oppervlakkige kennis is er enige droefheid en beterschap en een bouwen op vormen van die droefheid.

Er is dan een zoeken van Christus met natuurlijke krachten. Men komt niet verder dan de letter van het Woord, men bouwt op een grond van gewaande, algemene genade of algemeen welwillend aanbod.

Men komt echter niet tot de zaak of tot de Persoon zelf om de ziel op Hem en wel op Hem alleen te funderen. Zo blijft het een beredeneerd geloof.

Christus heeft hem dan niet, in het Woord, zelf ontmoet met Zijn barmhartigheid.

Oppervlakkige kennis kan zichzelf helpen, is spoedig getroost en gerustgesteld.

Ware kennis weigert zich te laten troosten; dit moet de Heere zelf doen met Zijn Woord.

„Het Woord der Belofte is het Woord-fundament (fundamentum verbale), waarin wij bij ware kennis der ellende het reëele, het wezenlijke, dat is Christus vinden."

Gaat het om de letter van het Woord waar men makkelijk ja op zegt of gaat het om het Woord waarin wij in al onze ellende op neerzinken?

Ik denk dat men Van Vlastuin verdenkt van het eerste maar dat hij het tweede bedoelt.

[Maanenschijn]

Ik ben dus wel benieuwd wat prof Vam Vlastuin van deze uitspraak van Kohlbrugge vindt:

Zou iemand zich laten zinken op Christus, als hij door de verlichting des Geestes niet inziet, dat er in ons niets is, waarop wij ons kunnen of mogen verlaten? Bij oppervlakkige kennis is er enige droefheid en beterschap en een bouwen op vormen van die droefheid.

Er is dan een zoeken van Christus met natuurlijke krachten. Men komt niet verder dan de letter van het Woord, men bouwt op een grond van gewaande, algemene genade of algemeen welwillend aanbod.

Men komt echter niet tot de zaak of tot de Persoon zelf om de ziel op Hem en wel op Hem alleen te funderen. Zo blijft het een beredeneerd geloof.

Christus heeft hem dan niet, in het Woord, zelf ontmoet met Zijn barmhartigheid.

Oppervlakkige kennis kan zichzelf helpen, is spoedig getroost en gerustgesteld.

Ware kennis weigert zich te laten troosten; dit moet de Heere zelf doen met Zijn Woord.

„Het Woord der Belofte is het Woord-fundament (fundamentum verbale), waarin wij bij ware kennis der ellende het reëele, het wezenlijke, dat is Christus vinden."

Gaat het om de letter van het Woord waar men makkelijk ja op zegt of gaat het om het Woord waarin wij in al onze ellende op neerzinken?

Ik denk dat men Van Vlastuin verdenkt van het eerste maar dat hij het tweede bedoelt.

In één van mijn citaten, genomen uit hoofdstuk 8 van zijn boek gaat hij hier op in en blijkt uit de verdere uitwerking dat hij onverkort dat laatste onderschrijft en uitwerkt.

[Bertiel]

Want wat zegt de Schrift? En Abraham geloofde God, en het is hem gerekend tot rechtvaardigheid.

maar wel in de belofte, zie Hebr.11

[Groepscirkel]

Het gaat wel om de belofte en vervulling. Dat komt ook tot uiting in de geloofspraktijk. De Bijbel spreekt helder dat dit bij Abraham van toepassing was. Paulus, Jakobus en de Hebreeënbriefschrijver halen Abraham als voorbeeld aan en noemen niet alleen de belofte, maar ook vervulling en vrucht.

Prof. Van Vlastuin ziet het als een onmogelijke mogelijkheid dat het verbond verbroken wordt, waarbij hij voorzichtig verwijst naar Ezau. Ik vind dit wel heel optimistisch klinken. Het Oude Testament toont een rode lijn van verbondsverbrekingen door het verbondsvolk. Steeds klinkt Gods boodschap tot bekering en als dat uitblijft volgt Zijn oordeel. Ik zie geen Bijbelse grond om die lijn niet Nieuwtestamentisch voort te zetten.

[Refojongere]

Het gaat wel om de belofte en vervulling. Dat komt ook tot uiting in de geloofspraktijk. De Bijbel spreekt helder dat dit bij Abraham van toepassing was. Paulus, Jakobus en de Hebreeënbriefschrijver halen Abraham als voorbeeld aan en noemen niet alleen de belofte, maar ook vervulling en vrucht.

Prof. Van Vlastuin ziet het als een onmogelijke mogelijkheid dat het verbond verbroken wordt, waarbij hij voorzichtig verwijst naar Ezau. Ik vind dit wel heel optimistisch klinken. Het Oude Testament toont een rode lijn van verbondsverbrekingen door het verbondsvolk. Steeds klinkt Gods boodschap tot bekering en als dat uitblijft volgt Zijn oordeel. Ik zie geen Bijbelse grond om die lijn niet Nieuwtestamentisch voort te zetten.

Wat Posthoorn hier altijd terecht zegt is dat het nieuwe verbond niet verbroken kan worden. Als iemand dus volhardt in het ongeloof, blijkt dat zo iemand nooit tot het verbond wezenlijk behoorde. Zoals Johannes zegt. Ze zijn uit ons uitgegaan maar ze waren niet van ons.

Hebreeën spreekt trouwens van het geloof in de belofte waardoor zij zalig werden ook al zagen zij de vervulling niet.

[Groepscirkel]

Wat Posthoorn hier altijd terecht zegt is dat het nieuwe verbond niet verbroken kan worden. Als iemand dus volhardt in het ongeloof, blijkt dat zo iemand nooit tot het verbond wezenlijk behoorde. Zoals Johannes zegt. Ze zijn uit ons uitgegaan maar ze waren niet van ons.

Ik geloof in de ernstige Bijbelse boodschap dat verbondskinderen verloren kunnen gaan. Mattheüs 8 vers 12.

Hebreeën spreekt trouwens van het geloof in de belofte waardoor zij zalig werden ook al zagen zij de vervulling niet.

Het leven van Abraham toont de geloofsvrucht: Izak geofferd. Abraham heeft in zijn armen het beloofde verbondskind gezien. En ja, Abraham geloofde Gods belofte en heeft de volledige vervulling (Messias Christus) niet gezien. Paulus en Jakobus verwijzen in huj verkondiging beiden naar Abraham.

[Posthoorn]

Wat Posthoorn hier altijd terecht zegt is dat het nieuwe verbond niet verbroken kan worden. Als iemand dus volhardt in het ongeloof, blijkt dat zo iemand nooit tot het verbond wezenlijk behoorde. Zoals Johannes zegt. Ze zijn uit ons uitgegaan maar ze waren niet van ons.

Ik geloof in de ernstige Bijbelse boodschap dat verbondskinderen verloren kunnen gaan. Mattheüs 8 vers 12.

In Mattheüs 8 vs 12 gaat het over de kinderen van het oude verbond. Die kunnen inderdaad verloren gaan. Dat ze kinderen 'van het koninkrijk' waren, betekent niet dat ze al tot het nieuwe verbond behoorden, maar dat het koninkrijk tot hen kwam. Het was voor hen bestemd. Maar ze namen het niet aan.

[Vrouwke]

De recensie van dr. P de Vries is grondig en m.i. ook eerlijk. Ik hoop dat dr W van Vlastuin donderdag op het symposium de terechte zorgen voor een deel kan wegnemen. Ik ben net als @Maaneschijn diagonaal door het boek heengegaan en heb de podcast bekeken. De verwoording van dr. van Vlastuin is m.i. te eenzijdig en te massief. Het was niet voor niets dat Dick of Daniël in de podcast met verbazing vroeg of dr. van Vlastuin de alverzoening leert. Dat doet hij niet maar ik mis wel het benadrukken van tweeërlei kinderen des verbonds. Dr. P de Vries verwijst regelmatig naar de uitleg van het klassieke doopformulier door prof. P.J.M de Bruin (CGK) uit 1937.
https://www.refoforum.nl/boeken/kinderdoop.pdf . Ook ik denk dat v Vlastuin niet aansluit bij deze uitleg en bij bv het boekje van ds. I. Kieviet over tweeërlei kinderen des verbonds. Juist als je terecht nadruk legt op de belovende verbondsGod in de doop moet je de werkelijkheid van tweeërlei kinderen des verbonds een duidelijke plaats geven en ook het verschil tussen toezegging en vervulling van de belofte. Ons doopformulier zegt nadrukkelijk dat we opnieuw geboren moeten worden niet dat we dat door de doop al zijn.

En dit is dat boekje van Prof. L.H. Van der Meiden waar De Vries ook naar verwijst: https://acrobat.adobe.com/id/urn:aaid:s ... 69be4b2b5c