Gereformeerde Gemeenten

[Comriaan]

De bijdragen van R. van Kooten en A. Vergunst heb ik nog niet kunnen vinden. Wel een Opinie-artikel in het RD van 2007 over de kwestie Kok door dhr. Cluistra.
https://www.digibron.nl/viewer/collecti ... 2df124c4cd

[JanRap]

De bijdragen van R. van Kooten en A. Vergunst heb ik nog niet kunnen vinden. Wel een Opinie-artikel in het RD van 2007 over de kwestie Kok door dhr. Cluistra.
https://www.digibron.nl/viewer/collecti ... 2df124c4cd

Het artikel van ds. R. van Kooten is terug te vinden op Digibron onder de titel: '' De wond die na vijftig jaren nog draagt''

[Comriaan]

Dr. R van Kooten: "Het is veelzeggend dat bijvoorbeeld ds. W. C. Lamain en ds. A. Vergunst geregeld bij hem op bezoek kwamen. Het is aan een bezoek van ds. Vergunst te danken dat Kok zich in 1971 nog eenmaal tot de synode wendde. Ds. Vergunst zei dat 1950 nooit had mogen gebeuren en nog steeds gevolgen voor de gemeenten had. Toen werd de zaak bij ds. Kok weer op het hart gebonden en schreef hij een brief. Ter synode werd deze op formele wijze afgehandeld: de brief was niet langs de juiste kerkelijke weg op de synodetafel gekomen... Ten slotte, wij letten toch ook op Gods hand in het verloop der dingen? Is het niet op zijn minst opmerkelijk te noemen en roept het niet tot (her)bezinning, dat juist die predikanten die zich sterk maakten voor de schorsing, zelf later geschorst moesten worden?

Wie wijs is, merke alle bovengenoemde zaken op en geve verstandig acht... Mocht zo de zaak nog eens ter synode komen. Niet voor ds. Kok, hij is in de hemelse heerlijkheid alle smaad en laster te boven. Ook niet voor de familie, want wij zijn nog steeds dankbaar voor déze vader en grootvader en ervaren nog steeds Gods zegen. Maar voor de Gereformeerde Gemeenten zelf omwille van het Woord, opdat na vijftig jaren het jubeljaar gebondenen in vrijheid mag stellen en verloren erfdelen mag terugschenken."

http://www.refdag.nl/oud/opin/000603opin03.html

[DDD]

Onderzoeker pleit voor eerherstel ds. Kok: Het gaat om de kern van het Evangelie

'De kwestie rond de schorsing van ds. R. Kok raakt aan de kern van het Evangelie: de prediking van Gods genade aan zondaren, met bevel van geloof en bekering.” Dat stelt onderzoeker Evert de Jong, die oproept tot eerherstel voor de in 1950 geschorste predikant van de Gereformeerde Gemeenten. Zijn bevindingen beschrijft hij in de recent verschenen uitgave De ‘Zaak’ in het licht gesteld - deel 3 (april 2026).

Ds. Reinier Kok (1890-1982) raakte in de jaren veertig en vijftig verwikkeld in een diep kerkelijk conflict over de prediking van het Evangelie en het aanbod van Gods genade. Volgens De Jong is de inhoudelijke beoordeling van die schorsing nooit afgerond, waardoor de kwestie tot op de dag van vandaag doorwerkt binnen de Gereformeerde Gemeenten.

Volgens De Jong draaide het conflict om de vraag of Gods beloften vrij aan alle hoorders van het Evangelie mogen worden verkondigd. Kok verdedigde volgens hem het klassieke gereformeerde standpunt dat iedere hoorder wordt geroepen tot geloof en bekering. Kok verzette zich tegen de gedachte dat alleen bekeerden of uitverkorenen gebruik zouden mogen maken van de beloften van het Evangelie. 'De belofte des Evangelies moet gepredikt worden met bevel van geloof en bekering', schreef hij. Volgens De Jong staat juist deze overtuiging centraal in de zaak-Kok. De onderzoeker stelt dat Kok ten onrechte als remonstrants is bestempeld. Volgens hem hield de predikant juist vast aan Gods soevereine genade en week hij niet af van Schrift en belijdenis.

Een belangrijk onderdeel van De Jongs onderzoek is een teruggevonden exemplaar van 'Nieuwsblad De Vallei' uit 1945. In een latere studie werd een passage uit deze krant gebruikt als bewijs dat Kok remonstrantse opvattingen zou hebben gehad. Volgens De Jong blijkt uit de oorspronkelijke publicatie echter dat het ging om een oproep tot barmhartigheid voor oorlogsslachtoffers, gecombineerd met een ernstige geestelijke oproep tot bekering en kerkelijke trouw. Volgens De Jong houdt de beschuldiging van remonstrantisme daarom geen stand en zou rectificatie op zijn plaats zijn.

Hoewel binnen de Gereformeerde Gemeenten in het verleden fouten rond de behandeling van de kwestie-Kok zijn erkend, ontbreekt volgens De Jong nog altijd het belangrijkste: een inhoudelijke beoordeling van Koks leer en prediking. Hij wijst erop dat er in 75 jaar nooit een officieel inhoudelijk onderzoek door de Generale Synode is ingesteld naar de schorsing van Kok. De Jong verwijst daarbij onder meer naar ds. A. Vergunst en ds. C. Harinck, die volgens hem wezen op het belang van een ruim en Schriftuurlijk aanbod van genade.

Volgens De Jong vormt de kwestie-Kok nog altijd een struikelblok voor verdere toenadering tussen de Gereformeerde Gemeenten en de Gereformeerde Gemeenten in Nederland. Zolang de zaak niet eerlijk wordt onderzocht, kan er volgens hem geen gezonde eenheid ontstaan. Zijn oproep luidt: onderzoek de zaak inhoudelijk, erken eventuele fouten en kom tot verzoening. 'Hereniging kan alleen in de weg van waarheid, schuldbelijdenis en verzoening', stelt hij.

Voor De Jong gaat het uiteindelijk niet om een historische discussie, maar om een actuele vraag: wordt het Evangelie vandaag nog vrij en ruim verkondigd aan zondaren? Volgens hem kan echte verzoening alleen ontstaan wanneer ook de inhoud van het oude conflict eerlijk onder ogen wordt gezien.

(Bron: https://www.refoweb.nl/nieuws/1813/onde ... vangelie-/)

Op Cvandaag is een uitgebreid artikel te lezen: https://cvandaag.nl/110484-onderzoeker- ... d2pQdVVrPQ

@Vrouwke, dankuwel voor artikel en link. Verhelderend. Toch ben ik bang dat het een taboe-onderwerp zal blijven. Het is een lastige voor de GG. Enerzijds haast men zich altijd om vast te stellen dat men ds. Kok zeer respecteerde vanwege zijn geestelijk leven, zijn ambtsbediening. Anderzijds blijft men argwaan houden tegen wat men noemt de vereenzelviging van aanbod en belofte die men ds. Kok toedichtte. De eigenaardigheid doet zich voor dat naar mijn gevoelen het standpunt van dr. Steenblok in 53 anno 2026 door de beugel kan in een deel van de GG, en dat er diverse predikanten zijn die je enigszins Steenblokkiaans zou kunnen noemen. Maar de leer van ds. Kok vindt men gevaarlijk. Tegelijk vindt men het lastig om uit te spreken dat men zijn leer afwijst. Je zou immers zo maar kunnen denken dat de GG tegen een ruim aanbod van genade is door het veroordelen van de leer van ds. Kok. Let er maar op: ook nu zal het onderwerp van rehabilitatie van ds. Kok de doofpot ingaan.

De leer van zowel dr. Steenblok als van ds. Kok past binnen de GG. Waarbij de GG wel hebben uitgesproken dat het onderwijs van dr. Steenblok eenzijdig was en dat de uitlatingen van ds. Kok deels voor misverstanden vatbaar waren.

Maar de leer van ds. Kok heeft in de GG voor zover ik weet, een rechtmatige plaats. Anders zou ds. Vergunst zich ook niet hebben ingespannen om tot verzoening te komen.

[pierre27]

Onderzoeker pleit voor eerherstel ds. Kok: Het gaat om de kern van het Evangelie

'De kwestie rond de schorsing van ds. R. Kok raakt aan de kern van het Evangelie: de prediking van Gods genade aan zondaren, met bevel van geloof en bekering.” Dat stelt onderzoeker Evert de Jong, die oproept tot eerherstel voor de in 1950 geschorste predikant van de Gereformeerde Gemeenten. Zijn bevindingen beschrijft hij in de recent verschenen uitgave De ‘Zaak’ in het licht gesteld - deel 3 (april 2026).

Ds. Reinier Kok (1890-1982) raakte in de jaren veertig en vijftig verwikkeld in een diep kerkelijk conflict over de prediking van het Evangelie en het aanbod van Gods genade. Volgens De Jong is de inhoudelijke beoordeling van die schorsing nooit afgerond, waardoor de kwestie tot op de dag van vandaag doorwerkt binnen de Gereformeerde Gemeenten.

Volgens De Jong draaide het conflict om de vraag of Gods beloften vrij aan alle hoorders van het Evangelie mogen worden verkondigd. Kok verdedigde volgens hem het klassieke gereformeerde standpunt dat iedere hoorder wordt geroepen tot geloof en bekering. Kok verzette zich tegen de gedachte dat alleen bekeerden of uitverkorenen gebruik zouden mogen maken van de beloften van het Evangelie. 'De belofte des Evangelies moet gepredikt worden met bevel van geloof en bekering', schreef hij. Volgens De Jong staat juist deze overtuiging centraal in de zaak-Kok. De onderzoeker stelt dat Kok ten onrechte als remonstrants is bestempeld. Volgens hem hield de predikant juist vast aan Gods soevereine genade en week hij niet af van Schrift en belijdenis.

Een belangrijk onderdeel van De Jongs onderzoek is een teruggevonden exemplaar van 'Nieuwsblad De Vallei' uit 1945. In een latere studie werd een passage uit deze krant gebruikt als bewijs dat Kok remonstrantse opvattingen zou hebben gehad. Volgens De Jong blijkt uit de oorspronkelijke publicatie echter dat het ging om een oproep tot barmhartigheid voor oorlogsslachtoffers, gecombineerd met een ernstige geestelijke oproep tot bekering en kerkelijke trouw. Volgens De Jong houdt de beschuldiging van remonstrantisme daarom geen stand en zou rectificatie op zijn plaats zijn.

Hoewel binnen de Gereformeerde Gemeenten in het verleden fouten rond de behandeling van de kwestie-Kok zijn erkend, ontbreekt volgens De Jong nog altijd het belangrijkste: een inhoudelijke beoordeling van Koks leer en prediking. Hij wijst erop dat er in 75 jaar nooit een officieel inhoudelijk onderzoek door de Generale Synode is ingesteld naar de schorsing van Kok. De Jong verwijst daarbij onder meer naar ds. A. Vergunst en ds. C. Harinck, die volgens hem wezen op het belang van een ruim en Schriftuurlijk aanbod van genade.

Volgens De Jong vormt de kwestie-Kok nog altijd een struikelblok voor verdere toenadering tussen de Gereformeerde Gemeenten en de Gereformeerde Gemeenten in Nederland. Zolang de zaak niet eerlijk wordt onderzocht, kan er volgens hem geen gezonde eenheid ontstaan. Zijn oproep luidt: onderzoek de zaak inhoudelijk, erken eventuele fouten en kom tot verzoening. 'Hereniging kan alleen in de weg van waarheid, schuldbelijdenis en verzoening', stelt hij.

Voor De Jong gaat het uiteindelijk niet om een historische discussie, maar om een actuele vraag: wordt het Evangelie vandaag nog vrij en ruim verkondigd aan zondaren? Volgens hem kan echte verzoening alleen ontstaan wanneer ook de inhoud van het oude conflict eerlijk onder ogen wordt gezien.

(Bron: https://www.refoweb.nl/nieuws/1813/onde ... vangelie-/)

Op Cvandaag is een uitgebreid artikel te lezen: https://cvandaag.nl/110484-onderzoeker- ... d2pQdVVrPQ

@Vrouwke, dankuwel voor artikel en link. Verhelderend. Toch ben ik bang dat het een taboe-onderwerp zal blijven. Het is een lastige voor de GG. Enerzijds haast men zich altijd om vast te stellen dat men ds. Kok zeer respecteerde vanwege zijn geestelijk leven, zijn ambtsbediening. Anderzijds blijft men argwaan houden tegen wat men noemt de vereenzelviging van aanbod en belofte die men ds. Kok toedichtte. De eigenaardigheid doet zich voor dat naar mijn gevoelen het standpunt van dr. Steenblok in 53 anno 2026 door de beugel kan in een deel van de GG, en dat er diverse predikanten zijn die je enigszins Steenblokkiaans zou kunnen noemen. Maar de leer van ds. Kok vindt men gevaarlijk. Tegelijk vindt men het lastig om uit te spreken dat men zijn leer afwijst. Je zou immers zo maar kunnen denken dat de GG tegen een ruim aanbod van genade is door het veroordelen van de leer van ds. Kok. Let er maar op: ook nu zal het onderwerp van rehabilitatie van ds. Kok de doofpot ingaan.

De leer van zowel dr. Steenblok als van ds. Kok past binnen de GG. Waarbij de GG wel hebben uitgesproken dat het onderwijs van dr. Steenblok eenzijdig was en dat de uitlatingen van ds. Kok deels voor misverstanden vatbaar waren.

Maar de leer van ds. Kok heeft in de GG voor zover ik weet, een rechtmatige plaats. Anders zou ds. Vergunst zich ook niet hebben ingespannen om tot verzoening te komen.

Mooie aanvulling! Ik ervaar ook deze bandbreedte binnen de GG. Ook zie ik pogingen om deze bandbreedte te ontkennen dan wel de drang om deze in te perken. Wat ds Kok berreft, ik heb ooit ergens gelezen van het mooie bezoek van ds Kok aan ds Fraanje toen deze op zijn ziekbed lag. Wonderlijk mooi.

[Comriaan]

Ds. C. Harinck gaat met zijn publicatie 'Gods beloften - in het persoonlijk leven', uitg. Den Hertog, misschien nog wel het meest in het spoor van Kok.

[Vrouwke]

Dr. R van Kooten: "Het is veelzeggend dat bijvoorbeeld ds. W. C. Lamain en ds. A. Vergunst geregeld bij hem op bezoek kwamen. Het is aan een bezoek van ds. Vergunst te danken dat Kok zich in 1971 nog eenmaal tot de synode wendde. Ds. Vergunst zei dat 1950 nooit had mogen gebeuren en nog steeds gevolgen voor de gemeenten had. Toen werd de zaak bij ds. Kok weer op het hart gebonden en schreef hij een brief. Ter synode werd deze op formele wijze afgehandeld: de brief was niet langs de juiste kerkelijke weg op de synodetafel gekomen... Ten slotte, wij letten toch ook op Gods hand in het verloop der dingen? Is het niet op zijn minst opmerkelijk te noemen en roept het niet tot (her)bezinning, dat juist die predikanten die zich sterk maakten voor de schorsing, zelf later geschorst moesten worden?

Wie wijs is, merke alle bovengenoemde zaken op en geve verstandig acht... Mocht zo de zaak nog eens ter synode komen. Niet voor ds. Kok, hij is in de hemelse heerlijkheid alle smaad en laster te boven. Ook niet voor de familie, want wij zijn nog steeds dankbaar voor déze vader en grootvader en ervaren nog steeds Gods zegen. Maar voor de Gereformeerde Gemeenten zelf omwille van het Woord, opdat na vijftig jaren het jubeljaar gebondenen in vrijheid mag stellen en verloren erfdelen mag terugschenken."

http://www.refdag.nl/oud/opin/000603opin03.html

Dank voor deze link naar het artikel van ds. R. van Kooten..!

[Job]

(...) Let er maar op: ook nu zal het onderwerp van rehabilitatie van ds. Kok de doofpot ingaan.

Wat? Het is toch niet zo dat wanneer ene Evert de Jong (of all people) een voorstel doet de Gereformeerde Gemeenten direct in de houding moeten gaan zitten? Dat zou mooi wezen zeg.

@ Job, een dergelijke ongenuanceerde reactie ben ik niet van u gewend. Mijnheer E. de Jong pleit niet voor de eerste keer voor rehabilitatie. Dat doet hij al decennialang. Verder pleitte dr. R. van Kooten op een zeer bewogen manier voor rehabilitatie. En wijlen drs. A. Vergunst. En daarbij gaat het niet over '' in de houding zitten'' maar beginnen om een luisterhouding aan te nemen. Naast ongenuanceerd is uw reactie in ieder geval wél duidelijk. Ik lees uw reactie zo: '' Niet in de houding maar liever wel in de doofpot''.

Hoi Jan,

Bedankt voor je reactie. Ik reageerde wat te kort van stof inderdaad en wellicht te kort door de bocht. Waar ik op aansloeg was je veronderstelling dat er wel weer niets mee zou gebeuren. Waarop vervolgens mijn reactie was: waarom moet het kerkverband precies reageren zoals iemand dat van haar vraagt? Dan zou het einde zoek zijn, er zijn immers vele op- en aanmerkers rondom de Ger.Gem. De één vindt dat ze dit zouden moeten, de ander eist weer iets anders.

Maar het is uiteraard wel zo dat de minste zijn en op fouten terugkomen, niet alleen wenselijk maar ook noodzakelijk is. Daar wil ik niets aan afdoen (dit ook als reactie op anderen die reageerden).

Welterusten.

[JanRap]

(...) Let er maar op: ook nu zal het onderwerp van rehabilitatie van ds. Kok de doofpot ingaan.

Wat? Het is toch niet zo dat wanneer ene Evert de Jong (of all people) een voorstel doet de Gereformeerde Gemeenten direct in de houding moeten gaan zitten? Dat zou mooi wezen zeg.

@ Job, een dergelijke ongenuanceerde reactie ben ik niet van u gewend. Mijnheer E. de Jong pleit niet voor de eerste keer voor rehabilitatie. Dat doet hij al decennialang. Verder pleitte dr. R. van Kooten op een zeer bewogen manier voor rehabilitatie. En wijlen drs. A. Vergunst. En daarbij gaat het niet over '' in de houding zitten'' maar beginnen om een luisterhouding aan te nemen. Naast ongenuanceerd is uw reactie in ieder geval wél duidelijk. Ik lees uw reactie zo: '' Niet in de houding maar liever wel in de doofpot''.

Hoi Jan,

Bedankt voor je reactie. Ik reageerde wat te kort van stof inderdaad en wellicht te kort door de bocht. Waar ik op aansloeg was je veronderstelling dat er wel weer niets mee zou gebeuren. Waarop vervolgens mijn reactie was: waarom moet het kerkverband precies reageren zoals iemand dat van haar vraagt? Dan zou het einde zoek zijn, er zijn immers vele op- en aanmerkers rondom de Ger.Gem. De één vindt dat ze dit zouden moeten, de ander eist weer iets anders.

Maar het is uiteraard wel zo dat de minste zijn en op fouten terugkomen, niet alleen wenselijk maar ook noodzakelijk is. Daar wil ik niets aan afdoen (dit ook als reactie op anderen die reageerden).

Welterusten.

@ Job, ik ben met u eens dat een kerkverband niet overal op in kan gaan. In de zaak ds. Kok ligt dat anders. Het zou mij niet zo zeer gaan om aan de GG te vragen fouten te bekennen. Het zou mij gaan om een duidelijke theologische stellingname. En dat lijkt me heel moeilijk voor de GG. Als ze iets te veel zouden overbuigen naar het gelijk van ds. Kok zou dat de besprekingen met de GG in Ned. negatief beïnvloeden. En tegelijk is het zeer moeilijk om toe te geven dat de schorsing onterecht was. Er zijn namelijk veel predikanten die op het standpunt staan dat de schorsing van ds. Kok terecht was.
In de main-stream van de GG wenst men, voorzover ik dat als buitenstaander kan inschatten, geen beloftenprediking zoals ds. Kok die deed. Men is bang dat de prediking van de wet en de doodstaat van de mens hierdoor minder zou klinken. Gelukkig is er, het is hier ook opgemerkt door anderen, best wel een zekere bandbreedte. Iemand merkte zelfs op dat er zowel plaats is voor het geluid van dr. Steenblok als van ds. Kok. Mogelijk is dat toch wel wel een correcte waarneming. En als ik nog even mag terug komen op mijn stokpaardje: de behandeling van de geschillen tussen de Remonstranten en de Contra-Remonstranten op de Dordtse synode heeft heel veel goeds opgeleverd. Wij hebben er onze Leerregels aan te danken. Ik bedoel maar: het uitdiepen van de theologische vragen achter de schorsing van ds. Kok zou veel goeds kunnen opleveren voor de GG.

[DDD]

Je suggereert dat er theologische vragen liggen achter de schorsing van ds. Kok. Dat is waarschijnlijk ook zo. Niet voor niets hebben vervolgens de betrokkenen van de andere kant zich geroerd en dr. Steenblok gecorrigeerd.

Maar waar kan ik nu vinden dat de leer (dus niet de uitspraken, dus de manier waarop hij het verwoordde) van ds. Kok heeft geleid tot zijn schorsing? Ik ben oprecht benieuwd. Ik heb er wel over gelezen, maar heel duidelijk is het mij nog niet.

[Comriaan]

@DDD Hendrik Jan van der Heiden heeft een lang artikel geschreven over ds. R. Kok. Daar staat het in.

[DDD]

Met bron? Want anders word ik er nog niet zoveel wijzer van. Er wordt veel geschreven, maar niet alles wat geschreven staat, klopt ook.

[Comriaan]

@DDD Van der Heiden baseert zich op Harinck en Golverdingen en hij kent de kwestie Kok als zijn eigen broekzak. De kwestie Kok in een regel: Het ging erom dat Kok wel het aanbod van genade mocht preken, maar hij mocht het aanbod van genade niet in verband brengen met de verbondsbeloften aan de gehele gemeente als zodanig.

[Vrouwke]

Kun je de link naar dat artikel ff delen?

[JanRap]

Je suggereert dat er theologische vragen liggen achter de schorsing van ds. Kok. Dat is waarschijnlijk ook zo. Niet voor niets hebben vervolgens de betrokkenen van de andere kant zich geroerd en dr. Steenblok gecorrigeerd.

Maar waar kan ik nu vinden dat de leer (dus niet de uitspraken, dus de manier waarop hij het verwoordde) van ds. Kok heeft geleid tot zijn schorsing? Ik ben oprecht benieuwd. Ik heb er wel over gelezen, maar heel duidelijk is het mij nog niet.

@DD, u stelt een goede vraag maar ook een moeilijke. Er is namelijk nooit een duidelijke uitspraak geweest over waar ds. Kok nu precies ''dwaalde''. Men roeptoeterde maar wat. In het boek '' vernieuwing en verwarring '' van ds. M.Golverdingen las ik in een weergave van een ( schokkend) artikel van dr. C. Steenblok uit de Saambinder van 2-2-1950 een aantal zaken: - Kok heeft op de classis Barneveld op 1 juni 1948 reeds de vereenzelviging van aanbieding en belofte herroepen. Hij is toch dit afwijkende gevoelen blijven propageren- Kok leert dat God aan allen tot wie het Evangelie komt, de zaligheid zou beloven, maar die belofte wordt aan de meesten niet vervuld. daarmee wordt God tot een leugenaar gemaakt Dat is onder meer in strijd met Numeri 23:19.- In Zondag 31 HC wordt gezegd, dat de toorn van God op de ongelovigen ligt. Aan hen moet niet worden verkondigd dat de beloften hun geschonken zijn, maar dat Gods vloek op hen ligt. - Bij Kok gaat het Evangelie voor de Wet, terwijl de Heidelbergse Catechismus als orde heeft dat de Wet voorop gaat en het Evangelie volgt- De stelling van Kok brengt met zich mee dat de onherborene tegelijk in twee verbonden is. Hij is in het werkverbond, want hij is onder de Wet. Tegelijkertijd is hem de belofte van het genadeverbond geschonken. Dat is ongerijmd.- De stelling van Kok is in strijd met het wezen van het genadeverbond, dat de belofte beperkt tot Gods volk. Ze strijdt ook met de uiterlijke bediening daarvan. Die stelt wel de belofte voor allen, maar ze wordt in de bediening niet aan allen geschonken. Anders zouden allen zalig moeten worden, omdat God zijn beloften zeker vervult.- Bij Kok hangt de vervulling van de belofte af van het aannemen daarvan door de mens, die ze te niet kan doen door zijn onwil om aan te nemen.

Ds. L.Rijksen, hoofdredacteur van de Saambinder heeft ook wat zaken genoemd. O.a: Laat het voor ieder duidelijk zijn dat de Synode zich eenparig en klaar heeft uitgesproken dat men de verbondsbeschouwing zoals die in onze dagen door velen wordt voorgestaan en ds. Kok helaas al meer toegevallen is, niet wil. Omdat Kok de eis des geloofs op de voorgrond plaatst komt de staatsverwisseling noodwendig op de achtergrond. Zie dit in Kok's boekje Het aanbod van genade. Waar leest ge nu daar dat de mens zijn doodstaat en de noodzakelijkheid der levendmaking in de eerste plaats moet op het hart worden gebonden, zowel als de aanbieding der genade Gods? Met de voorstelling door ds. Kok gegeven is het alsof alleen het geloven ons nodig is. Maar gaat aan het geloven, de inplanting des geloofs, door wederbarende genade Gods niet vooraf? Is het niet noodzakelijk dat wij onze dodelijke armoede en onbekwaamheid tot enig goed, door onze diepe zondeval in Adam, zowel leren kennen als onze Gode vijandige onwil om uit genade zalig te worden? Wie wordt er nu zalig? Is dat een gelovige, omhangen met de noodzakelijkheid van de beloften van God? Of is dat een verloren zondaar, die de eeuwige dood verdiend heeft? Moeten onze gemeenten dan maar gewaagd worden aan een persoonlijk inzicht van ds. Kok, dat echter door niemand van de predikanten of afgevaardigden ter Synode werd gedeeld? Gaan de ogen dan nooit open voor de ontzaglijke gevaren die er dreigen in onze dagen, waardoor velen, als God het niet verhoedt, met een tijdgeloof voor eeuwig zullen omkomen? . In deze visie komt men uit bij een voorwaardelijk verbond en laat men het opgaan in een aanbieding. In plaats van wat het wezenlijk is, '' een verbond''.