Organisten en andere kerkelijke gemeenten

[Johann Gottfried Walther]

Al heel wat jaren valt het mij op dat veel organisten sympathieën hebben voor niet protestantse gemeenten/kerken, of het nu Oudkatholiek, Rooms Katholiek of Anglicaans is.

Heel wat organisten uit behoudende kring (of opgegroeid in behoudende protestantse gemeenten), spelen orgel in zulke gemeenten, laatst kwam er ook weer een voorbeeld langs in de podcastserie Alle registers open,
maar in de praktijk ken ik ook heel wat voorbeelden.

Vanwaar die drang naar niet protestantse gemeenten, ik begrijp dat niet zo goed.

[Groepscirkel]

Ik denk ruimte voor uitoefening van vakmanschap en meer oog en oor voor muzikale schoonheid.

[Henk J]

Tijdens een conservatoriumstudie kom je veel in aanraking met andere kerkelijke culturen waar goede muziek wel hoog gewaardeerd wordt. Als je dat dan vergelijkt met de protestantse eredienst waarbij het of alleen Psalmen is, of ook gezangen maar voor je het weet moet je dan allerlei Opwekkingsliederen gaan begeleiden terwijl voor de dienst iedereen rustig door jouw Bach-spel heen praat of het is verboden om Bach te spelen, tja, dan wordt de verleiding wel erg groot om in een Lutherse of Roomse kerk te gaan spelen waar de muziek wel serieus genomen wordt. Het verschilt per gemeente maar Lutherse en Anglicaanse kerken hebben nog wel enigszins gereformeerde wortels, anders dan de Rooms-katholieke kerk natuurlijk.

[Henk J]

Het ND schreef hier ook over: https://www.nd.nl/geloof/reformatorisch ... weede-zin-

[Henk J]

Overigens heb ik het idee dat dit vooral bij professionele musici speelt en minder bij amateurs, maar misschien kennen anderen ook veel amateurs die spelen in plaatselijke Lutherse of Rooms-katholieke kerken?

[Johann Gottfried Walther]

Ik ben zo vaak in gemeenten gevraagd als organist. Maar ik ga sowieso niet spelen in gemeente waar, een prediking is waar ik niet achter kan staan. En waar vrouwen voorgaan.
Dit betrof niet eens niet protestantse gemeentes.
Niet protestantse gemeentes gaat mijn inziens nog wel een paar stappen verder.

Ik zeg niet dat er niet meer aandacht en respect voor goed orgelspel zou mogen en moeten zijn, maar een kerkdienst is ook wel iets anders dan een orgelconcert.

Ik begrijp dat conservatorium studenten beïnvloedt worden. En dat het vaak een proces is maar toch begrijp ik het niet helemaal

[J.C. Philpot]

En dat het vaak een proces is maar toch begrijp ik het niet helemaal

Ik snap wel dat iemand die van zeer geavanceerde muziekkunst houdt, zich tot de muzikale praxis van gemeente waar dit een grotere plaats heeft aangetrokken voelt. Ik houd ook van Anglicaanse koormuziek. Wie echter de Geest van Christus heeft ontvangen, zal echter een hogere prioriteit hebben als daar te zijn waar de prachtigste muziek kan klinken. Dan prevaleert qua prioriteit de rechte prediking van Gods Woord, en de prediking van zonde en genade in Jezus Christus en dien gekruisigd. Ten diepste is het dus een geestelijk probleem als iemand een gemeente met prachtige muziek verkiest boven de zuivere prediking van het evangelie.

[-DIA-]

Een bekende organist speelt ook wel eens buiten onze stad, wel in een PKN kerk, maar niet wat men dan Gereformeerde Bond of zo noemt.
https://www.kerkomroep.nl/kerken/10614/video/2601111836

[DDD]

God spreekt ook door woorden op muziek. Dus die conclusie zou ik niet onmiddellijk trekken. En volgens mij is hierover ook een podcast geweest van het ND.

Ik denk dat het probleem vooral is dat in bepaalde (best veel) Gereformeerde Gemeenten de dominees slordig zijn met de liturgie. Ze zoeken geen passende psalmen uit, de organist moet vooral niet teveel tijd in beslag nemen en als hij commentaar heeft op het psalmbriefje dan zegt ergens ds. Labee dat hij daar niet over gaat.

Dat kan in een bepaald geval best zo geregeld zijn, maar als een predikant zijn werk zelf niet goed doet en ook nog eens vindt dat een ander daar niet over gaat, maar natuurlijk wel de uitvoering deels moet doen, dan is het wel begrijpelijk dat een organist liever ergens zijn diensten aanbiedt waar wél zorgvuldig met de eredienst wordt omgesprongen.

En dit is geen uitzondering. Ik schat in dat het overgrote deel van de GG-predikanten minder dan een uur per week besteedt aan het uitzoeken van de psalmen. Daarbij aangetekend dat een groot deel ervan ook maar zeer gedeeltelijk bekend is met de psalmen. De citaten uit het hoofd betreffen bij veel predikanten niet meer dan 20 coupletten.

Dit blijkt ook wel uit het feit dat een belangrijk deel van de ambtsdragers in de GG een heel aantal psalmen niet eens fatsoenlijk mee kan zingen, zie bijvoorbeeld de intrede van ds. Dekker in Berkenwoude. Kortom: in veel gevallen zou ik uit mijn hoofd nog een beter passende liturgie kunnen opstellen.

En als je dan ook nog eens commentaar krijgt van iemand dat je niet goed speelt, terwijl dat de omgekeerde wereld is, dan kan ik wel begrijpen dat mensen kerkpijn krijgen.

[-DIA-]

God spreekt ook door woorden op muziek. Dus die conclusie zou ik niet onmiddellijk trekken. En volgens mij is hierover ook een podcast geweest van het ND.

Ik denk dat het probleem vooral is dat in bepaalde (best veel) Gereformeerde Gemeenten de dominees slordig zijn met de liturgie. Ze zoeken geen passende psalmen uit, de organist moet vooral niet teveel tijd in beslag nemen en als hij commentaar heeft op het psalmbriefje dan zegt ergens ds. Labee dat hij daar niet over gaat.

Dat kan in een bepaald geval best zo geregeld zijn, maar als een predikant zijn werk zelf niet goed doet en ook nog eens vindt dat een ander daar niet over gaat, maar natuurlijk wel de uitvoering deels moet doen, dan is het wel begrijpelijk dat een organist liever ergens zijn diensten aanbiedt waar wél zorgvuldig met de eredienst wordt omgesprongen.

En dit is geen uitzondering. Ik schat in dat het overgrote deel van de GG-predikanten minder dan een uur per week besteedt aan het uitzoeken van de psalmen. Daarbij aangetekend dat een groot deel ervan ook maar zeer gedeeltelijk bekend is met de psalmen. De citaten uit het hoofd betreffen bij veel predikanten niet meer dan 20 coupletten.

Dit blijkt ook wel uit het feit dat een belangrijk deel van de ambtsdragers in de GG een heel aantal psalmen niet eens fatsoenlijk mee kan zingen, zie bijvoorbeeld de intrede van ds. Dekker in Berkenwoude. Kortom: in veel gevallen zou ik uit mijn hoofd nog een beter passende liturgie kunnen opstellen.

En als je dan ook nog eens commentaar krijgt van iemand dat je niet goed speelt, terwijl dat de omgekeerde wereld is, dan kan ik wel begrijpen dat mensen kerkpijn krijgen.

Zou door een steeds groter aandeel van liturgie de woordverkondiging niet wat onder druk komen te staan?
Het gaat immers om het Woord? Ja, ook in de psalmen, maar vooral toch om de levende Woordverkondiging?

[Henk J]

Ik ben zo vaak in gemeenten gevraagd als organist. Maar ik ga sowieso niet spelen in gemeente waar, een prediking is waar ik niet achter kan staan. En waar vrouwen voorgaan.
Dit betrof niet eens niet protestantse gemeentes.
Niet protestantse gemeentes gaat mijn inziens nog wel een paar stappen verder.

Ik zeg niet dat er niet meer aandacht en respect voor goed orgelspel zou mogen en moeten zijn, maar een kerkdienst is ook wel iets anders dan een orgelconcert.

Ik begrijp dat conservatorium studenten beïnvloedt worden. En dat het vaak een proces is maar toch begrijp ik het niet helemaal

Heb niet het niveau om te kunnen spelen in erediensten maar ik sta er hetzelfde in als jij.

[DDD]

@-DIA- Dat ligt niet voor de hand. De meeste mensen die zorgvuldig zijn in het ene, zijn het ook in het andere, en andersom.

[JanRap]

Ik ben zo vaak in gemeenten gevraagd als organist. Maar ik ga sowieso niet spelen in gemeente waar, een prediking is waar ik niet achter kan staan. En waar vrouwen voorgaan.
Dit betrof niet eens niet protestantse gemeentes.
Niet protestantse gemeentes gaat mijn inziens nog wel een paar stappen verder.

Ik zeg niet dat er niet meer aandacht en respect voor goed orgelspel zou mogen en moeten zijn, maar een kerkdienst is ook wel iets anders dan een orgelconcert.

Ik begrijp dat conservatorium studenten beïnvloedt worden. En dat het vaak een proces is maar toch begrijp ik het niet helemaal

@Johann Gottfried Walther, een organist is toch hopelijk in de eerste plaats een gemeentelid? Dat lijkt me toch wel ideaal, dat geeft verbondenheid. De praktijk is echter weerbarstig. Er zijn bijvoorbeeld nogal wat vakman-organisten uit de GG weggegaan. Erg jammer. Hoe kwam dat? Sterke persoonlijkheden? Geen waardering voor hun spel? Geen dienende opstelling? Anderzijds weten we uit de geschiedenis dat Johan Sebastiaan Bach ook recalcitrant was. Hij veroorloofde zich bij de harmonisaties van de liederen allerlei vrijheden en experimenten waardooor de mensen in de war raakten. Een kunstenaar laat zich niet zo gemakkelijk in een keurslijf wringen. Toch zijn er volop voorbeelden van knappe organisten die in de eredienst dienend en boeiend spelen zonder ook maar iets af te doen van hun klassieke muzikale principes. En die door het gros van de kerkgangers worden gewaardeeerd. Uit die categorie vind ik Bas de Vroome een briljant voorbeeld.

[DDD]

Ik ben zo vaak in gemeenten gevraagd als organist. Maar ik ga sowieso niet spelen in gemeente waar, een prediking is waar ik niet achter kan staan. En waar vrouwen voorgaan.
Dit betrof niet eens niet protestantse gemeentes.
Niet protestantse gemeentes gaat mijn inziens nog wel een paar stappen verder.

Ik zeg niet dat er niet meer aandacht en respect voor goed orgelspel zou mogen en moeten zijn, maar een kerkdienst is ook wel iets anders dan een orgelconcert.

Ik begrijp dat conservatorium studenten beïnvloedt worden. En dat het vaak een proces is maar toch begrijp ik het niet helemaal

@Johann Gottfried Walther, een organist is toch hopelijk in de eerste plaats een gemeentelid? Dat lijkt me toch wel ideaal, dat geeft verbondenheid. De praktijk is echter weerbarstig. Er zijn bijvoorbeeld nogal wat vakman-organisten uit de GG weggegaan. Erg jammer. Hoe kwam dat? Sterke persoonlijkheden? Geen waardering voor hun spel? Geen dienende opstelling? Anderzijds weten we uit de geschiedenis dat Johan Sebastiaan Bach ook recalcitrant was. Hij veroorloofde zich bij de harmonisaties van de liederen allerlei vrijheden en experimenten waardooor de mensen in de war raakten. Een kunstenaar laat zich niet zo gemakkelijk in een keurslijf wringen. Toch zijn er volop voorbeelden van knappe organisten die in de eredienst dienend en boeiend spelen zonder ook maar iets af te doen van hun klassieke muzikale principes. En die door het gros van de kerkgangers worden gewaardeeerd. Uit die categorie vind ik Bas de Vroome een briljant voorbeeld.

Zo eenvoudig is het mijns inziens niet. Ik ben bijvoorbeeld organist in een gemeente met 50/60 mensen. De gemeente is volledig afhankelijk van gastorganisten, en ik ging er sowieso geregeld naar de kerk omdat ik dan op bezoek was. Het is mijns inziens dan goed om zo'n gemeente te helpen. De gemeente is er erg blij mee.

Ook in de GG zijn er kleine gemeenten en evangelisatieposten die afhankelijk zijn van gastorganisten.

Bas de Vroome is heel goed, inderdaad. Gerben Budding heb ik op Nieuwjaarsdag gehoord. Ook heel goed. Houdt veel rekening met de tekstuitbeelding, meer dan volgens de cursus van Sietze de Vries passend lijkt, maar ik vind het heel goed.

[Inwoner]

Ik ben zo vaak in gemeenten gevraagd als organist. Maar ik ga sowieso niet spelen in gemeente waar, een prediking is waar ik niet achter kan staan. En waar vrouwen voorgaan.
Dit betrof niet eens niet protestantse gemeentes.
Niet protestantse gemeentes gaat mijn inziens nog wel een paar stappen verder.

Ik zeg niet dat er niet meer aandacht en respect voor goed orgelspel zou mogen en moeten zijn, maar een kerkdienst is ook wel iets anders dan een orgelconcert.

Ik begrijp dat conservatorium studenten beïnvloedt worden. En dat het vaak een proces is maar toch begrijp ik het niet helemaal

@Johann Gottfried Walther, een organist is toch hopelijk in de eerste plaats een gemeentelid? Dat lijkt me toch wel ideaal, dat geeft verbondenheid. De praktijk is echter weerbarstig. Er zijn bijvoorbeeld nogal wat vakman-organisten uit de GG weggegaan. Erg jammer. Hoe kwam dat? Sterke persoonlijkheden? Geen waardering voor hun spel? Geen dienende opstelling? Anderzijds weten we uit de geschiedenis dat Johan Sebastiaan Bach ook recalcitrant was. Hij veroorloofde zich bij de harmonisaties van de liederen allerlei vrijheden en experimenten waardooor de mensen in de war raakten. Een kunstenaar laat zich niet zo gemakkelijk in een keurslijf wringen. Toch zijn er volop voorbeelden van knappe organisten die in de eredienst dienend en boeiend spelen zonder ook maar iets af te doen van hun klassieke muzikale principes. En die door het gros van de kerkgangers worden gewaardeeerd. Uit die categorie vind ik Bas de Vroome een briljant voorbeeld.

Zo eenvoudig is het mijns inziens niet. Ik ben bijvoorbeeld organist in een gemeente met 50/60 mensen. De gemeente is volledig afhankelijk van gastorganisten, en ik ging er sowieso geregeld naar de kerk omdat ik dan op bezoek was. Het is mijns inziens dan goed om zo'n gemeente te helpen. De gemeente is er erg blij mee.

Ook in de GG zijn er kleine gemeenten en evangelisatieposten die afhankelijk zijn van gastorganisten.

Bas de Vroome is heel goed, inderdaad. Gerben Budding heb ik op Nieuwjaarsdag gehoord. Ook heel goed. Houdt veel rekening met de tekstuitbeelding, meer dan volgens de cursus van Sietze de Vries passend lijkt, maar ik vind het heel goed.

Bas de Vroome is een uitmuntend voorbeeld van rekening houden met de gemeente zonder concessies te doen. Een navolgenswaardig voorbeeld. Verder eens dat veel organisten binnen de gezindte die vaardigheid niet zo hebben, en zich om die reden vaak niet gewaardeerd voelen en verkassen naar een andere gemeente. Het lijkt me wat naïef om de schuld daarvan alleen bij wat je noemt 'starre kerkenraden' te leggen. Dat gebeurt te vaak.