Pelagianisme en Remonstrantisme uiteengezet

Gebruikersavatar
Anselmus
Berichten: 605
Lid geworden op: 27 Aug 2019, 19:18

Re: Pelagianisme en Remonstrantisme uiteengezet

Berichtdoor Anselmus » 12 Nov 2022, 17:52

refo schreef:Zijn er mensen die deze lappen tekst lezen?

Je zou er een poll van kunnen maken :D
Fides Quaerens Intellectum

Gebruikersavatar
Mister
Administrator
Berichten: 11014
Lid geworden op: 25 Jul 2005, 12:06

Re: Pelagianisme en Remonstrantisme uiteengezet

Berichtdoor Mister » 12 Nov 2022, 20:40

-DIA- schreef:
Mister schreef:
-DIA- schreef:Een klein stukje, (...)


Wellicht is het goed om dan ook een klein, kernachtig stukje te doen i.p.v. een lap tekst van 2000 woorden. Vis de hoofdzaak uit de tekst en geef die weer. De kans dat het dan écht gelezen wordt, is groter.

Daar dacht ik ook wel aan :) , maar ik heb nog zoveel tekst die ik nog moet herzien, dat, als ik dat in kleine stukskes doe, ik niet weet of ik daar mee klaarkom. Het zijn woorden die veel doorleefde wijsheid bevatten en die elk veel kunnen leren. Ik begrijp ook dat het wel eens als wat langdradig kan ervaren worden. Maar we moeten beseffen dat dit uit de tijd stamt toen de mens nog meer de gave had om lange stukken geconcentreerd te kunnen lezen. De inhoud is van veel nu, zo ik acht. Hoe kon de Kerk rooms worden? Ging dat zomaar vanzelf? En dan zie je tegelijk dat oude dwalingen altijd weer terugkomen, vaak in een nieuw jasje, met vertrouwde woorden die dan een andere lading krijgen.
Maar inderdaad, een lang stuk kan de mens van nu ook afschrikken. Dan schiet ik mijn doel voorbij. Ik probeer daar rekening mee te houden. :)


Ik constateer toch dat dat laatste nog niet lukt. :D

Gebruikersavatar
Apologeet
Berichten: 180
Lid geworden op: 30 Jul 2022, 21:00

Re: Pelagianisme en Remonstrantisme uiteengezet

Berichtdoor Apologeet » 12 Nov 2022, 21:50

Goede openingspost...lekker kort ook... :cry

-DIA-
Berichten: 30210
Lid geworden op: 03 Okt 2008, 00:10

Re: Pelagianisme en Remonstrantisme uiteengezet

Berichtdoor -DIA- » 13 Nov 2022, 00:16

Blijkbaar is het niet leerzaam om ons in de dwalingen in de loop van de kerkgeschiedenis te verdiepen. Maar goed, ik hoop nog enkele stukjes te mogen plaatsen. Misschien nog een paar wat langere dan, want dan ben ik er af, want ik geloof toch dat er weinig belang voor is. Maar misschien, wie weet, leest dit nog iemand.

PS soms heb ik het wat te snel hertaald, waardoor er een enkel
(a) mensch, (b) zoo, (c) den enz. enz. is blijven staan.
© -|||-

-DIA-
Berichten: 30210
Lid geworden op: 03 Okt 2008, 00:10

!~!

Berichtdoor -DIA- » 19 Nov 2022, 23:06

Dit artikel, vervolg van de eerder geplaatste artikelen, die (hier enigszins herspeld) verschenen in het Gereformeerd Weekblad in de tweede helft van de jaren 30 van de vorige eeuw. Het Gereformeerd Weekblad verscheen in de kringen van de Gereformeerde Bond. In deze jaren was het Gereformeerd Weekblad wakker, meer wakker dan nu, als ik de artikelen zo lees. Ook de eigen Gereformeerde Bond werd gewaarschuwd. Ik citeer de laatste zin in dit artikel: Het was ook toen, zoals nu. Zelfs in de klein kring der Hervormde Gereformeerden sluipen ook heden ten dage nog dezelfde geesten rond. Daarom is het zoo nodig waakzaam te zijn en onze gemeenten te waarschuwen tegen alle valse leer, die slechts in schijn Protestants en Gereformeerd, doch wezenlijk en principieel Rooms en Grieks is van karakter.
Hopelijk vinden velen het belangrijk genoeg om hiervan kennis te nemen. Ik besef dat de vaak lange zinnen niet zo eenvoudig zijn voor een vluchtige tijd als waar wij in leven. Maar tevens denk dat juist de vluchtigheid een voedingsbodem is voor afdwalen en dwalingen niet onderkennen.

Dan nu vervolg citaat (dus enigszins herspeld):

Reformarie en tegen-reformatie
De Reformatie, die, geboren uit de geestelijke noden en de armoede, waarin de Roomse kerk de volkeren van het Westen gebracht had, door diepe religieuze behoeften geleid werd, moest wel terugkeren tot de bron van het leven, waaruit de Kerk gedronken had in de dagen van haar wondere opkomst en overwinning. En dus was er in de zielen van die mannen een principiële breuk met al, wat de middeleeuwse kerk tot haar versterving had gebracht.
Noch een Luther, noch een Calvijn kon vrede hebben met hetgeen juist de wortel was geweest van de woekering, die het verderf had gebracht. En dus lag het voor de hand, dat de wezenlijke Reformatie voor geen Pelagianisme, hoe ook aangelengd met filosofische mengsels, plaats had. En zo worden dan ook niet slechts in Zwitserland en in Frankrijk, maar ook in de Nederlanden, in Schotland, in Hongarije, zelfs in Italië, de kerken der Reformatie geboren, die alle klaar en onbewimpeld het Pelagianisme uitwierpen als een leer, die in haar wezen de Roomse zuurdesem droeg en dus feitelijk onverenigbaar was met de levensgrond, waaruit de Reformatie was geboren.
Zo stonden dus de Kerken van de Reformatie met een naar haar oorspronkelijk wezen naar de maatstaf van het goddelijke Woord gereinigde Christelijke levens- en wereldbeschouwing te midden van de geweldige beroeringen van die tijden. En het is bekend, dat er van deze met name door Calvijn gedragen geestelijke stroming een geweldige invloed is uitgegaan voor heel het Westerse cultuurleven. Doch men moet daarbij niet voorbij zien, dat benevens de reformatorische bewegingen op kerkelijk gebied er nog tal van andere, niet minder machtige, zich in Europa deden gelden. Uit de aard van de zaak was het ook destijds, evenals heden ten dage, nog: het Gereformeerde volk in de onderscheidene landen verkeerde te midden van die door de meest onderscheidene stromingen bewogen wereld. En het bleef ook destijds niet immuun tegen de daarvan uitgaande invloeden. Zoals wij het rondom ons kunnen waarnemen, dat binnen een betrekkelijk korte periode een kerkformatie als de „gereformeerde" door de meest verschillende geesten en van onderscheidene zijden wordt besmet en dreigt terug te vallen in hetzelfde kwaad, waarvoor haar stichters meenden te kunnen vluchten, zo was het ook destijds. De gereformeerde Kerken leefden te midden der toenmalige wereld en ondergingen daarvan de inwerking.

"Een reformatorische geest" over de kerk van Rome.
Zo was er in de eerste plaats de Roomse kerk. Hoewel zij zwaar geleden had, eerste onder het in eigen boezem kankerende verderf, had ook zij besef gekregen van het gevaar, dat haar daaruit bedreigde. Ook over de Kerk van Rome kwam een reformatorische geest. Ook Rome beleefde een reformatie, die het op zijn wijze aan zichzelf voltrok. De invloed van het geweldig oplevend Protestantisme was ook voor Rome van betekenis, droeg voor de oude Kerk een heilzaam karakter. Ascetisch en charitatief, dus in strenger worden der zeden en in openbaring van de geest des ontfermens begon Rome het verloren vertrouwen weer na te streven, terwijl in zake de biecht en de heiligenverering het een meer innerlijke kracht ontwikkelde. Rome verjongde onder den geest der Reformatie, volgde de Reformatie na door zich nu ook in de volkstaal te wenden tot de laagste volksklassen. Daartoe bracht het nieuwe geestelijke orden voort, die zich bezighielden met armenzorg en weldadigheid niet alleen, maar wat voor ons onderwerp nu van meer belang is, ook met het onderwijs. En van de grootste betekenis voor dat proces van herleving was de stichting van de Jezuïetenorde. In de tegen-reformatie was deze de grote macht.
Doch bij dat alles mag niet voorbijgezien worden, dat deze Roomse opleving, die zich ten doel stelde de reformatie der Kerk in hoofd en leden beide, niet doelde op een wezenlijke wedergeboorte, niet uitging van een hernieuwd evangelisch levensbeginsel en dus niet was aangelegd op een herrijzenis uit de boeien, waarin de Kerk door eigen ontrouw aan haar levensbeginsel als vastgeroest was. Rome bleef onder deze, door haarzelf ter hand genomen reformatie, Rome. En daarom trad het ook niet op, zoals Calvijn en de zijnen, tegen de geest van de verwereldlijking, doch het bleef daaraan vastkleven.
Doch in de Roomse Kerk ontwaakten, gelijk ook de Middeleeuwen hadden te aanschouwen gegeven, mystieke bewegingen. Er stonden mensen op met visionaire geesten, mensen, die zichzelf pijnigden, vrouwen als de heilige Theresia, die in Spanje kloosters hervormde en de orde der Karmelieten reinigde, ondanks grote tegenstand van de ook in die dagen zelfs in de kloosters ingedrongen slappere, wereldsgezinde elementen. Stichtelijke geschriften, haar eigen levensbeschrijving, die vol is van visioenen en extases, maakte zij wereldkundig en werden verspreid in bijna alle Europese talen. Toen zij 4 oktober 1582 in het klooster Alba de Liste in Oud-Castilië stierf, was de Reformatorische beweging van Genève reeds een wereldmacht. Doch de betekenis van een dergelijke richting voor de herleving van Rome's kerk mag niet worden onderschat.

De orde der Jezuïeten
Daarbij kwam de orde der Jezuïeten, door Ignatius van Loyola, een tijdgenoot van de Reformatoren, gesticht. Deze orde werd gedragen door een nieuwe Roomse geestdrift, die zich, naar Loyola meende, leiden liet door het persoonlijk ideaal, dat zij zich van Jezus vormden, door heilige legenden, door visioenen en ascese in afzondering opgewekt. Dit ging zelfs zo ver, dat in den beginne de Inquisitie haar wakend oog over deze nieuwe orde meende te moeten laten gaan. En deze orde leidde tot een verdieping enerzijds, tot een verwereldlijking anderzijds, bleek een orde vol van geheimzinnigheid. Sommigen oefenden zelfkastijding bij hun geestelijke oefeningen, anderen prikkelde zij tot inspanning van kracht in concurrentiestrijd en vooral wierp zij zich op de wetenschap om ook in vooraanstaande kringen zich toegang te verwerven en door zielszorg en biecht, door opvoeding en missie, met name ook in de omgeving der diplomaten, invloed te krijgen en uit de aard der zaak berichten over hetgeen daar gebeurde. In een tijd, waarin naast de Reformatie, de herleving van de oude klassieke wereldbeschouwingen in de beweging van de Renaissance zulk een grote betekenis had, vond de orde der Jezuïeten in overeenstemming met haar wezen een breed en vruchtbaar arbeidsveld. Die kringen stonden open voor een beweging, die in Loyola's teken zich ontwikkelde onder het devies, dat scherpzinnigheid met een schijnsel van heiligheid meer is dan de uitgezochtste heiligheid met geringer verstandelijke scherpzinnigheid. En daarom nam hij een Canisius onder zijn eigen leiding, opdat hij geschikt zou worden als Provinciaal in Zuid-Duitsland een tegen-Reformatie te beginnen, waarbij hij zich had te bedienen van de strijdmiddelen, die de 16e eeuw zelf tot zijn beschikking stelde.

Als een Goliath van de Filistijnen
Wij kunnen dit nu verder laten voor wat het is, want deze weinige opmerkingen zijn voldoende om de indruk te vestigen van de geweldige betekenis, die deze beweging in anti-reformatorische zin heeft gehad voor de geestelijke ontwikkeling der Westerse volken. Het Jezuïtisme was een grootse krachtsinspanning, die het hiërarchisch absolutisme heeft ingeleid onder bestrijdingen van het staats-absolutisme. Het heeft de staat leren afleiden uit de behoeften van de enkeling en de moord op tirannen gerechtvaardigd. In de kringen ook van de Nederlandse theologen, is met name de Jezuïet Bellarminus bekend, de grootste en soms zelfs gevreesde kampioen, die meer dan enige andere het Gereformeerde Protestantisme bestreden heeft, daar hij ook met Calvijns geschriften op de hoogte was. Zo begint dan ook Amesius zijn geschrift „Bellarminus enervatus", de ontzenuwde Bellarminus, met hem voor te stellen aan de Staten-Generaal der Verenigde Nederlandsche gewesten als „famosus Bellarminus", de beruchte Bellarminus, ,,zo beroemd, dat wanneer zijn naam gehoord wordt, allen terstond denken aan de Goliath der Filistijnen, die het leger van de levende God hoont". En nevens dezen waren er anderen als een Suarezius, wiens metafysische disputaties in wijde kring aandacht trokken.

De wijsbegeerte van Thomas van Aquino ving haar zegetocht aan, waarin ook de Dominicanen een rol speelden. De geest van Spanje legde zijn hand op Italië, Portugal en de Nederlanden, strekte zich zelfs uit naar Amerika. Zo stond de macht gereed, die de tegen-Reformatie zou bewerkstelligen. En het behoeft geen betoog, dat ook deze voor de herleving van het Pelagianisme van grote betekenis was. Daarmee was voor het Calvinisme een macht verschenen, die ook in de boezem van de Gereformeerde volken een Pelagiaanse zuurdesem bracht. Het was ook toen, zoals nu. Zelfs in de klein kring der Hervormde Gereformeerden sluipen ook heden ten dage nog dezelfde geesten rond. Daarom is het zo nodig waakzaam te zijn en onze gemeenten te waarschuwen tegen alle valse leer, die slechts in schijn Protestants en Gereformeerd, doch wezenlijk en principieel Rooms en Grieks is van karakter.

Wordt D.V. vervolgd.
© -|||-


Terug naar “Theologie - Dogma en Belijdenis”

Wie is er online

Gebruikers op dit forum: Geen geregistreerde gebruikers en 6 gasten